دعوای اعتراض به ثبت اختراعات — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که شخصی مدعی است اختراعِ ثبت‌شده توسطِ دیگری، فاقدِ شرایطِ قانونی (جدید بودن، گامِ ابتکاری، کاربردِ صنعتی) است یا اینکه حقِ تقدمِ آن متعلق به اوست. همچنین می‌تواند شاملِ اعتراض به تصمیمِ اداره مالکیتِ صنعتی مبنی بر ردِ تقاضای ثبتِ اختراع باشد. این دعوا در دادگاههای عمومی حقوقی تهران (به عنوانِ مرجعِ تخصصی) رسیدگی می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: مخترع یا مدعیِ حق؛ خوانده: اداره مالکیت صنعتی (در صورتِ اعتراض به ردِ ثبت) یا دارندهٔ گواهیِ ثبتِ اختراع (در صورتِ ابطال).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در برخی موارد مالی)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی تهران (مجتمع قضایی شهید بهشتی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گواهیِ ثبتِ اختراع، مدارکِ فنی و مستنداتِ اثباتِ سابقهٔ اختراع، نظریهٔ کارشناسی (در صورتِ وجود)، مدارکِ شناسایی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
برای ابطالِ گواهی‌نامه، مهلتِ خاصی (مرور زمان) وجود ندارد، اما برای اعتراض به تصمیماتِ اداره، مهلت‌ها طبقِ آیین‌نامه است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینهٔ دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبتِ دادخواست در دفاتر خدمات قضایی؛
- ۲. ارجاع به شعبهٔ تخصصی دادگاه تهران؛
- ۳. ارجاع به کارشناسِ رسمی دادگستری (متخصصِ رشتهٔ مربوطه)؛
- ۴. صدورِ حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
رعایت مهلت قانونی اعتراض پس از انتشار آگهی تقاضای ثبت در روزنامه رسمی و لزوم ارائه مستندات فنی و تخصصی مبنی بر عدم ابتکار یا عدم انطباق با معیارهای ثبت اختراع.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت مرجع رسیدگی‌کننده بدوی (کمیسیون ماده ۱۷۰ آیین‌نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری) یا دادگاه عمومی حقوقی تهران / دیدگاه ۱: ابتدا باید در کمیسیون اداره مالکیت صنعتی اعتراض شود و سپس به دادگاه رفت / دیدگاه ۲: ذی‌نفع می‌تواند مستقیماً در دادگاه عمومی حقوقی طرح دعوا کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش نظر کارشناس رسمی دادگستری در خصوص تشابه یا عدم تشابه فنی اختراع، احراز شرط ابتکار و کاربرد صنعتی، نحوه تفسیر ادعاهای اختراع (Claims).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
ابطالِ گواهی‌نامهٔ ثبتِ اختراع به شماره [شماره] مورخ [تاریخ] به دلیلِ عدمِ رعایتِ شرایطِ قانونی (عدمِ نوآوری).
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا هر دادگاهی صلاحیتِ رسیدگی دارد؟
خیر، فقط دادگاههای عمومی حقوقی تهران صلاحیتِ رسیدگی به دعاوی مالکیتِ صنعتی را دارند.
آیا برای اثباتِ ادعا نیاز به کارشناس است؟
بله، دادگاه حتماً موضوع را به کارشناسِ رسمیِ دادگستری ارجاع می‌دهد.
اگر اختراع در خارج از کشور ثبت شده باشد چه؟
قوانینِ کنوانسیونهای بینالمللی (مانند پاریس) در صورتِ الحاقِ ایران، حاکم است.
آیا می‌توان همزمان درخواستِ خسارت کرد؟
بله، در صورتِ اثباتِ سوءنیت و ورودِ ضرر، امکانِ مطالبهٔ خسارت وجود دارد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع نقل و انتقال ملک و تنظیم سند رسمی در دفترخانه ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعتراض به ثبت اختراعات ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.