دعوای تعیین ملاقات طفل با سایر بستگان — به زبانِ ساده
دعوای تعیین ملاقات طفل با سایر بستگان زمانی مطرح میشود که پدر یا مادر طفل فوت کرده، غایب بوده یا به هر دلیل دیگری امکان ملاقات وجود ندارد و پدربزرگ، مادربزرگ یا سایر خویشاوندان طفل تقاضای ملاقات با او را دارند. قانون‌گذار حق ملاقات را به مصلحت طفل مشروط کرده و در صورت قطع ارتباط با بستگان نسبی، این دعوا قابل طرح است. دادگاه با بررسی وضعیت روحی و عاطفی طفل، زمان و نحوه ملاقات بستگان را تعیین میکند.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: پدربزرگ، مادربزرگ یا سایر بستگان طفل / خوانده: والدِ دارای حضانت یا قیم طفل
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا محل سکونت طفل
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی خواهان و طفل، گواهی فوت یا عدم حضور والدِ مربوطه (در صورت لزوم)، اسناد مثبت رابطه خویشاوندی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
ندارد؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی غیرمالی
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست تعیین ملاقات با سایر بستگان در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادگاه خانواده
- ۳. بررسی مصلحت طفل و استماع اظهارات خوانده و در صورت لزوم نظریه مددکاری
- ۴. صدور حکم مبنی بر تعیین روزها و ساعات مشخص برای ملاقات بستگان
- ۵. اجرای حکم از طریق اجرای احکام دادگاه خانواده
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
استناد به ذیل ماده ۱۱۷۴ قانون مدنی؛ با وجود اختصاص ظاهر ماده به ابوین، رویه قضایی با استناد به مبانی فقهی صله ارحام و اصل غبطه طفل، حق ملاقات را برای اجداد و در مواردی خواهر و برادر (به‌ویژه هنگام فوت یکی از والدین) به رسمیت می‌شناسد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: حق ملاقات بستگان در صورت در قید حیات بودنِ والدِ مربوطه / دیدگاه ۱: در زمان حیاتِ والد، ملاقات بستگان فرع بر ملاقات همان والد است و دعوای مستقل از سوی جد یا مادربزرگ مسموع نیست / دیدگاه ۲: حق ملاقات با خویشاوندان نزدیک مستقل است و حیات یا عدم حیات والد مانع مطالبه حق صله رحم برای بستگان دیگر نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تعیین میزان ساعت و تناوب ملاقات (به دلیل لزوم حفظ آرامش طفل و پرهیز از تشتت در حضانت)، ترجیح ادغام ساعت ملاقات بستگان در زمان ملاقات والد (در صورت حیات)، ارزیابی تنش میان بستگان و والد حضانت‌کننده بر روحیه کودک.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر تعیین وقت ملاقات پدربزرگ/مادربزرگ (خواهان) با نوه خود به نام [نام فرزند]
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
چه کسانی به جز پدر و مادر حق درخواست ملاقات با طفل را دارند؟
پدربزرگ و مادربزرگ و سایر بستگان در صورت فوت یا عدم امکان ملاقات با والدین، با احراز مصلحت طفل می‌توانند درخواست ملاقات کنند.
آیا عمه یا دایی هم می‌توانند چنین دعوایی مطرح کنند؟
قانون به طور خاص به اجداد (پدربزرگ و مادربزرگ) اشاره کرده، اما بستگان دیگر نیز در صورت اثبات قطع ارتباط عاطفی شدید و ضرورت آن برای طفل، با تشخیص دادگاه ممکن است موفق شوند.
اگر دارنده حضانت فوت کند، حضانت و ملاقات چگونه میشود؟
در صورت فوت دارنده حضانت، حق حضانت به والد دیگر منتقل میشود و اگر هیچکدام در قید حیات نباشند، دادگاه با رعایت مصلحت، قیم و نحوه ملاقات بستگان را تعیین میکند.
آیا برای این دعوا نیاز به وکیل است؟
خیر، اجباری به داشتن وکیل نیست اما با توجه به پیچیدگیهای اثبات مصلحت طفل، مشاوره با وکیل توصیه میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حضانت، نگهداری و ملاقات فرزند در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تعیین ملاقات طفل با سایر بستگان ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.