دعوای ابطال سند ازدواج — به زبانِ ساده
دعوای ابطال سند ازدواج زمانی اقامه می‌شود که عقد نکاح به دلیلی از جهات قانونی باطل یا باطل‌نما (مانند عدم رعایت شرایط صحت نکاح، وجود مووانع نکاح، ازدواج در زمان عده یا با وجود ممنوعیت‌های شرعی و قانونی) منعقد شده باشد. با طرح این دعوا، خواهان ابطال سند رسمی ازدواج صادره را از دادگاه تقاضا می‌کند تا اثر قانونی آن زائل شود. این دعوا از جمله دعاوی مهم خانواده است که آثار حقوقی فراوانی بر روابط مالی و غیرمالی زوجین دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان یکی از زوجین، دادستان (در مواردی که نظم عمومی مطرح است) یا شخص ذینفع؛ و خوانده زوجین (یا زوج دیگر) و دفترخانه تنظیم‌کننده سند.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (اصولاً ابطال سند نکاح غیرمالی است، هرچند تبعات مالی دارد)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل سند رسمی ازدواج، شناسنامه و کارت ملی، دلایل و مستندات اثبات بطلان عقد (مانند احکام قبلی دادگاه، مدارک اثبات وجود موانع نکاح یا عدم اهلیت).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان خاصی برای بطلان نکاح باطله وجود ندارد؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس تعرفه دعاوی غیرمالی در امور حقوقی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست ابطال سند ازدواج با ذکر دقیق جهات قانونی بطلان؛
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی؛
- ۳. ارجاع به دادگاه خانواده و بررسی ماهوی دلایل؛
- ۴. تشکیل جلسات دادرسی و استماع اظهارات طرفین؛
- ۵. صدور حکم قطعی و اجرای آن در دفترخانه مربوطه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر ابطال سند رسمی ازدواج شماره ... مورخ ... تنظیمی در دفترخانه رسمی ازدواج شماره ... شهرستان ... به دلیل [ذکر جهت قانونی بطلان، مثلاً وجود موانع شرعی یا عدم اهلیت].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
فرق ابطال ازدواج با طلاق چیست؟
در طلاق، عقد صحیحاً منعقد شده و سپس با اراده یا حکم دادگاه منحل می‌شود، اما در ابطال، عقد از ابتدا به دلیل نقص در شرایط صحت، باطل و غیرقانونی بوده است.
آیا زن در صورت ابطال ازدواج مستحق مهریه است؟
اگر نزدیکی واقع نشده باشد، زن مستحق مهریه نیست (مگر در موارد خاص مثل جاهل بودن به فساد نکاح)، و اگر نزدیکی واقع شده باشد، مستحق مهرالمسمی است.
چه کسانی می‌توانند دعوای ابطال سند ازدواج را مطرح کنند؟
علاوه بر زوجین، در مواردی دادستان یا اشخاصی که ذینفع قانونی هستند نیز می‌توانند اقامه دعوا کنند.
آیا پس از ابطال سند ازدواج، وضعیت فرزندان متولد شده چه می‌شود؟
بطلان سند ازدواج تاثیری در نسب فرزندان متولد شده در دوران شبهه یا قبل از آن ندارد و فرزندان ملحق به والدین خود هستند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ثبت ازدواج دائم موقت، شرایط قانونی و پیامدهای حقوقی نکاح در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ابطال سند ازدواج ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.