دعوای اجازه خروج طفل از کشور — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که یکی از والدین (معمولاً دارنده حضانت) قصد تغییر محل اقامت طفل را دارد و والد دیگر با آن مخالفت می‌کند، یا تغییر محل اقامت به گونه‌ای است که حق ملاقات والد دیگر را به صورت نامتعارف دشوار یا ناممکن می‌سازد. از آنجا که حضانت حق و تکلیف است و نباید مانع حقوق ملاقات والد دیگر شود، تغییر محل اقامت نیازمند اذن دادگاه یا توافق است. این دادخواست برای اخذ اجازه قانونی جهت جابجایی محل اقامت طفل تقدیم دادگاه خانواده می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: والد دارای حضانت (یا والد متقاضی تغییر محل) / خوانده: والد دیگر (دارنده حق ملاقات).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا محل اقامت طفل.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی خواهان، شناسنامه طفل، حکم حضانت یا توافق‌نامه طلاق، مدارک توجیه‌کننده‌ی ضرورت تغییر محل اقامت (مانند انتقال محل کار، ادامه تحصیل، مدارک پزشکی یا مسکن).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی (مرور زمان) برای طرح این دعوا وجود ندارد. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
دعوای غیرمالی محسوب شده و هزینه دادرسی بر اساس تعرفه دعاوی غیرمالی محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت نام در سامانه ثنا
- ۲. تنظیم دادخواست اجازه تغییر محل اقامت طفل
- ۳. ثبت از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. ارجاع به دادگاه خانواده
- ۵. بررسی مصلحت طفل و وضعیت حق ملاقات والد دیگر توسط دادگاه (و احیاناً ارجاع به مددکاری یا داوری)
- ۶. صدور رای
- ۷. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
صدور اجازه خروج صرفاً بر پایه مصلحت طفل (مانند درمان بیماری صعب‌العلاج، مسافرت زیارتی محدود یا تحصیل موجه) و منوط بودن قطعی آن به تودیع تأمین مناسب (سند ملکی یا ضمانت بانکی) بر اساس ماده ۴۲ قانون حمایت خانواده جهت تضمین بازگرداندن طفل.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نوع و میزان تأمین مأخوذه جهت اجازه خروج / دیدگاه ۱: الزاماً باید تأمین عینی ملکی معادل ارزش روز و بسیار سنگین أخذ شود تا امکان عدم بازگشت به صفر برسد / دیدگاه ۲: بسته به شرایط و وضعیت مالی متقاضی، ضمانت‌نامه بانکی یا التزام با وجه‌الکفاله معتبر و متناسب نیز کفایت می‌کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز فوریت یا ضرورت واقعی خروج از کشور، ارزیابی احتمال پناهندگی یا اقامت دائم و عدم بازگشت طفل، تعیین مدت‌زمان اذن خروج، تعیین نوع و میزان تضمین خروج از کشور.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور اجازه تغییر محل اقامت طفل مشترک از [شهر مبدأ] به [شهر مقصد] به مصلحت طفل.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا والد دارای حضانت میتواند بدون اجازه دادگاه محل زندگی طفل را عوض کند؟
اگر تغییر محل اقامت مانع حق ملاقات والد دیگر شود یا به مصلحت طفل نباشد، نیاز به اجازه دادگاه دارد.
معیار اصلی دادگاه برای صدور اجازه تغییر محل اقامت چیست؟
«مصلحت طفل» و بررسی این موضوع که آیا حق ملاقات والد دیگر محفوظ می‌ماند یا خیر.
آیا هزینه سفر ملاقاتکننده در صورت تغییر شهر بر عهده چه کسی است؟
دادگاه میتواند ترتیبات خاصی مانند پرداخت بخشی از هزینههای سفر ملاقات توسط والد منتقلشونده را تعیین کند.
آیا این دعوا مالی است؟
خیر، دعوای تغییر محل اقامت طفل غیرمالی است. ---
راهنمای کامل: راهنمای جامع حضانت، نگهداری و ملاقات فرزند در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اجازه خروج طفل از کشور ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.