دعوای صدور حکم حجر به علت جنون — به زبانِ ساده
صدور حکم حجر به علت جنون یک دعوای حقوقی است که برای حمایت از افرادی که دچار اختلال مشاعر کامل و دائمی (جنون) هستند، طرح میشود. این دعوا زمانی مطرح می‌گردد که فرد به دلیل فقدان اراده و تمیز، قادر به اداره امور مالی و شخصی خود نباشد. هدف از این حکم، جلوگیری از تضییع حقوق مالی محجور و تعیین قیم برای اداره امور اوست. پس از صدور این حکم، تمامی معاملات و تصرفات حقوقی فرد مجنون باطل و بلااثر خواهد بود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: یکی از نزدیکان، دادستان یا اشخاص ذی‌نفع؛ خوانده: فردی که ادعای حجر او مطرح است (مجنون).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی (دادگاه خانواده) محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی خواهان و خوانده، استعلامات پزشکی قانونی، سوابق پزشکی بیماری روانی، شهادت شهود و مطلعین.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
این دعوا مشمول مرور زمان نمی‌شود؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
تابع دعاوی غیرمالی است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت درخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع پرونده به دادگاه خانواده
- ۳. برگزاری جلسه رسیدگی و ارجاع موضوع به پزشکی قانونی برای معاینه و تایید جنون
- ۴. اخذ نظریه پزشک قانونی
- ۵. صدور حکم حجر و تعیین قیم توسط دادگاه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تعیین دقیق «تاریخِ آغازِ جنون»؛ زیرا کلیه معاملاتِ بعد از این تاریخ باطلِ مطلق است و دادگاه باید علاوه بر اصل حجر، مبدأ آن را صریحاً در دادنامه قید کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: اعتبار قراردادها و اقاریر در دوره فواصل ادواری (جنون ادواری) / دیدگاه ۱: اصل بر تداوم جنون است و اثبات حالت افاقه در لحظه عقد بر عهده مدعیِ صحت است / دیدگاه ۲: تا زمانی که در پرونده حجر ادواری حالت جنون در زمان وقوع عمل حقوقی اثبات نشود، اصل بر صحت است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان تبعیت دادگاه از نظریه کمیسیون پزشکی قانونی در تعیین دقیق تاریخ شروع جنون، پذیرش شهادت شهود در خصوص سابقه رفتارهای مجنون در سال‌های پیش از معاینه پزشکی، تشخیص ادواری یا اطباقی بودن جنون از روی رفتار در جلسه دادگاه
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم مبنی بر اعلام حجر خوانده به علت جنون و تعیین قیم.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای اثبات جنون شهادت شهود کافی است؟
خیر، نظر پزشکی قانونی شرط اصلی و اساسی است و شهادت شهود صرفاً اماره‌ای برای تقویت ادعاست.
چه کسی می‌تواند درخواست حجر دهد؟
علاوه بر خویشاوندان، دادستان نیز حق درخواست حجر را دارد.
آیا معاملات مجنون پیش از حکم حجر باطل است؟
اگر جنون در زمان معامله آشفتگی کامل داشته و نزد دادگاه ثابت شود، آن معاملات نیز قابل ابطال است.
هزینه دادرسی این دعوا چگونه است؟
بر اساس تعرفه دعاوی غیرمالی محاسبه میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع رشد، حجر و رفع حجر در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای صدور حکم حجر به علت جنون ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.