دعوای منع ولی قهری از تصرف در اموال محجور — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی اقامه می‌شود که ولی قهری (پدر یا جد پدری) اقداماتی انجام دهد یا قصد انجام کاری را داشته باشد که موجب ضرر و زیان به اموال محجور شود و دادگاه برای جلوگیری از این تضرر، محدودیت‌ها یا ممنوعیت‌هایی را در تصرفات مالی او اعمال کند. هدف اصلی، حفاظت از منافع مالی صغیر، مجنون یا سفیه در برابر تصرفات زیان‌بار ولی است. این اقدام معمولاً به صورت درخواست صدور دستور موقت یا حکم ممنوعیت از تصرفات خاص مطرح می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: دادستان یا یکی از اقارب محجور / خوانده: ولی قهری (پدر یا جد پدری)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی (دادگاه خانواده) محل اقامت محجور
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مدارک هویتی، مستندات دال بر اقدام زیان‌بار ولی نسبت به اموال محجور (مانند قرارداد فروش ملک محجور به ثمن بخس یا اسناد انتقال مشکوک).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فوری و خارج از نوبت (به ویژه در قالب دستور موقت).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
تابع دعاوی غیرمالی است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست یا درخواست منع تصرف
- ۲. درخواست دستور موقت فوری در صورت خطر تلم و تلف اموال
- ۳. رسیدگی ماهوی در دادگاه خانواده
- ۴. صدور حکم ممنوعیت از تصرفات معین.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این دعوا معمولاً مقدمه‌ای برای جلوگیری از تضییع حقوق محجور است و دادگاه می‌تواند دستور موقت برای توقیف اموال صادر کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان منع ولی قهری از تصرفات خاص بدون عزل او / دیدگاه ۱: دادگاه فقط می‌تواند امین ضمیمه کند و حق منع مطلق ندارد / دیدگاه ۲: دادگاه بر اساس مصلحت محجور می‌تواند تصرفات خاص (مثل فروش ملک) را منوط به اجازه دادگاه کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ «مصلحت محجور» در هر پرونده، میزانِ سخت‌گیری در بررسیِ قراردادهای منعقد شده توسط ولی قهری، ضرورتِ صدور دستور موقت پیش از رسیدگی ماهوی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای منع ولی قهری از تصرف در اموال محجور [نام محجور] به ویژه [ذکر مال یا اقدام خاص مثلاً فروش ملک پلاک ثبتی...]
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا ولی قهری برای فروش تمام اموال محجور نیاز به اجازه دادگاه دارد؟
ولی قهری در اداره امور اموال محجور استقلال نسبی دارد، اما معاملات محجور نباید با غبن فاحش یا ضرر صریح همراه باشد و دادگاه در صورت احراز ضرر دخالت می‌کند.
آیا می‌توان همزمان درخواست دستور موقت داد؟
بله، اگر بیم تلف یا انتقال مال برود، درخواست دستور موقت فوری قابل پذیرش است.
چه کسی می‌تواند این درخواست را بدهد؟
دادستان و خویشاوندان محجور.
آیا این حکم قابل تجدیدنظر است؟
بله، مانند سایر احکام دادگاه خانواده قابل تجدیدنظرخواهی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ولایت قهری، قیمومت، امین، ناظر و وصایت در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای منع ولی قهری از تصرف در اموال محجور ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.