دعوای نصب قیم — به زبانِ ساده
نصب قیم فرآیندی حقوقی است که برای اداره امور مالی و غیرمالی محجورین (صغیر غیرممیز، مجنون و سفیه) که فاقد ولی قهری (پدر و جد پدری) یا وصی منصوب از سوی آن‌ها هستند، انجام می‌شود. این اقدام پس از احراز حجر و عدم وجود ولی قهری، با معرفی شخص واجد شرایط از سوی دادگاه صورت می‌گیرد تا از حقوق محجور محافظت شود. دادستان و اشخاص ذی‌نفع مکلفند مراتب را به دادگاه اعلام و تقاضای نصب قیم نمایند. این نهاد حقوقی تضمین‌کننده حمایت از اقشار آسیب‌پذیر خانواده است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
دادستان (به عنوان مدعی‌العموم) یا یکی از خویشاوندان محجور (خواهان)، و محجور یا دادستان (خوانده یا ذی‌نفع در فرآیند حسبی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی (دادگاه خانواده) محل اقامت محجور.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی محجور و متقاضی، حکم قطعی حجر، گواهی عدم سوءپیشینه متقاضی، گواهی سلامت روحی و روانی متقاضی، مدارک اثبات‌کننده رابطه خویشاوندی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مهلت مرور زمان خاصی است و به محض نیاز و احراز حجر قابل طرح است؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل دعاوی غیرمالی بر اساس تعرفه خدمات قضایی سالانه.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست یا درخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع پرونده به دادگاه خانواده
- ۳. بررسی صلاحیت و شرایط متقاضی توسط دادگاه و ارجاع به دادسرا (سرپرستی) برای استعلامات
- ۴. صدور حکم نصب قیم
- ۵. ابلاغ حکم و اخذ سوگند از قیم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تقدمِ اقربا (خویشاوندان) برای قیمومت شرطِ اصلی است، مشروط بر اینکه صلاحیتِ اخلاقی و اهلیتِ قانونی داشته باشند و دادستان نیز موافقت کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تقدمِ مادری که ازدواجِ مجدد کرده برای قیمومت / دیدگاه ۱: ازدواجِ مجدد مطلقاً مانعِ قیمومتِ مادر است / دیدگاه ۲: اگر مصلحتِ محجور اقتضا کند و شخصِ مناسب‌تری نباشد، مادرِ دارای همسرِ جدید هم میتواند قیم شود. بستگی به قاضی، احرازِ مصلحتِ محجور، ارزیابیِ صلاحیتِ اخلاقی و مالیِ شخصِ معرفی‌شده، ضرورتِ تعیینِ ناظر برای قیم.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم به نصب قیم برای [نام محجور] به دلیل حجر و فقدان ولی قهری.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
چه کسانی اولویتلاف برای قیمومت دارند؟
پدر، مادر (در شرایط خاص)، و سایر خویشان محجور به تشخیص دادگاه اولویت دارند.
آیا قیم میتواند اموال محجور را بفروشد؟
خیر، فروش اموال منغیر یا اموال عمده محجور نیازمند کسب اجازه دادستان و دادگاه است.
آیا قیم حقوق و دستمزد دریافت میکند؟
دادگاه میتواند با توجه به میزان اموال و کار قیم، حقالزحمهای برای او تعیین کند.
آیا مادر میتواند پس از فوت پدر قیم فرزندش باشد؟
مادر با رعایت مصلحت محجور و در صورت عدم وجود وصی، میتواند با موافقت دادگاه به عنوان قیم منصوب شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ولایت قهری، قیمومت، امین، ناظر و وصایت در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای نصب قیم ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.