دعوای تعیین قیم اتفاقی — به زبانِ ساده
تعیین قیم اتفاقی زمانی مطرح میشود که محجور (مجنون، صغیر بی‌ولي یا سفیه) برای اقامه دعوا علیه قیم خود و یا دفاع در برابر دعوای او نیاز به نماینده‌ای موقت داشته باشد. دادگاه در این گونه موارد شخص صالحی را به عنوان قیم اتفاقی تعیین میکند تا صرفاً در همان دعوای خاص از حقوق محجور دفاع کند. این نهاد حقوقی برای جلوگیری از تعارض منافع قیم اصلی و محجور پیش‌بینی شده است. این درخواست به صورت امور حسبی رسیدگی میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
دادستان یا یکی از نزدیکان محجور به عنوان درخواست‌کننده (خواهان)؛ در این امور خوانده به مفهوم خاص وجود ندارد اما شخص قیم اصلی در جریان قرار می‌گیرد.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت محجور.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی درخواست‌کننده، حکم رشد یا حجر محجور، اسناد و مدارک مربوط به دعوای اصلی که بین محجور و قیم وجود دارد.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای ثبت درخواست وجود ندارد و هر زمان که تعارض منافع ایجاد شود قابل طرح است. مهلت تجدیدنظرخواهی نسبت به تصمیم دادگاه ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی غیرمالی در امور حسبی محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت درخواست در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع پرونده به دادگاه خانواده
- ۳. بررسی موضوع توسط دادگاه و احراز تعارض منافع قیم اصلی
- ۴. صدور قرار تعیین قیم اتفاقی
- ۵. ابلاغ تصمیم و شروع به کار قیم اتفاقی در محدوده دعوای مطروحه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
قیم اتفاقی زمانی تعیین میشود که بین قیم و محجور اختلاف منافعی رخ دهد (مثلاً دعوایی بین قیم و محجور در دادگاه مطرح باشد) و دادگاه برای همان مورد خاص فردی را به عنوان قیم اتفاقی نصب میکند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
وجود یا عدم وجود تعارض منافع واقعی بین قیم اصلی و محجور، ضرورت دخالت قیم اتفاقی در دعوای مطروحه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعیین قیم اتفاقی جهت اقامه دعوا/دفاع در دعوای مطروحه به طرفیت [نام خوانده/قیم اصلی] به خواسته [موضوع دعوا].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا قیم اتفاقی می‌تواند تمام اموال محجور را بفروشد؟
خیر، اختیارات قیم اتفاقی محدود به همان دعوایی است که برای آن تعیین شده است.
چه کسی می‌تواند تقاضای تعیین قیم اتفاقی کند؟
دادستان یا هر یک از خویشاوندان محجور و حتی خود محجور (در صورت داشتن اهلیت نسبی برای درخواست).
آیا برای تعیین قیم اتفاقی نیاز به تشکیل دادگاه مفصل است؟
خیر، از امور حسبی است و دادگاه با احراز ضرورت اقدام به صدور قرار میکند.
حقالزحمه قیم اتفاقی چگونه پرداخت میشود؟
دادگاه با توجه به خدمات انجام شده، پاداش یا حقالزحمهای از اموال محجور برای او تعیین میکند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ولایت قهری، قیمومت، امین، ناظر و وصایت در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تعیین قیم اتفاقی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.