دعوای مطالبه خسارت از قیم — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی اقامه می‌شود که قیم در اثر تعدی، تفریط، عدم احتیاط یا تخلف از وظایف قانونی خود در نگهداری اموال محجور، باعث ورود خسارت مادی به دارایی او شده باشد. محجور پس از رفع حجر یا قیم جدید میتواند برای جبران خسارت‌های وارده اقامه دعوا کند. قیم به عنوان امین مسئول جبران خسارت‌های ناشی از تقصیر خود است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: محجور (پس از رفع حجر) یا قیم جدید / خوانده: قیم سابق.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع خسارت.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مدارک هویتی، حکم قیمومت یا عزل، صورت‌جلسات تحویل اموال، نظریه کارشناس رسمی دادگستری برای تعیین میزان خسارت، اظهارنامه رسمی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان عام حقوقی؛ مهلت اعتراض و تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رای.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل هزینه دعاوی مالی بر اساس مبلغ تقویم‌شده خواسته.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. برآورد خسارت توسط کارشناس
- ۲. ثبت دادخواست مطالبه خسارت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. رسیدگی در دادگاه حقوقی و جلب نظر کارشناس (در صورت نیاز)
- ۴. صدور حکم
- ۵. اجرای حکم و وصول خسارت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات مسئولیت مدنی قیم منوط به احراز تقصیر، تعدی یا تفریط اوست و قیم در صورت عدم رعایت غبطه محجور ضامن خسارات وارده است (نامطمئن در خصوص ماده قانونی مسئولیت مدنی).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: بار اثبات تقصیر قیم / دیدگاه ۱: بر عهده محجور (خواهان) است که ثابت کند قیم تعدی یا تفریط کرده / دیدگاه ۲: بر عهده قیم است که ثابت کند مانند امین متعارف عمل کرده است
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان احراز رابطه کژفهمی یا سوءمدیریت قیم با خسارت وارده، نحوه محاسبه میزان خسارت (بر مبنای ارزش روز یا ارزش زمان تلف)
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه خسارت وارده به اموال محجور ناشی از تعدی و تفریط قیم به مبلغ […] ریال به انضمام خسارت دادرسی و حق‌الوکاله و تأخیر تأدیه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا قیم در صورت بروز حادثه قهری هم مسئول است؟
خیر، اگر تلف یا خسارت ناشی از حوادث قهری (بلایای طبیعی) بدون تفریط قیم باشد، مسئولیتی متوجه او نیست.
اثبات تقصیر قیم به عهده چه کسی است؟
به عهده خواهان (محجور یا قیم جدید) است.
آیا می‌توان همزمان با عزل قیم مطالبه خسارت کرد؟
عزل در دادگاه امور حسبی و مطالبه خسارت در دادگاه حقوقی رسیدگی می‌شود، هرچند گاهی قابل پیگیری همزمان است.
آیا خسارت تأخیر تأدیه به این مبلغ تعلق میگیرد؟
با درخواست خواهان و اثبات شرایط، دادگاه میتواند حکم به خسارت تأخیر تأدیه صادر کند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ولایت قهری، قیمومت، امین، ناظر و وصایت در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه خسارت از قیم ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.