دعوای مطالبه خسارت از ولی قهری — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که ولی قهری (پدر یا جد پدری) در اداره اموال مولی‌علیه (فرزند صغیر یا مجنون) مرتکب تقصیر یا اهمال شده و موجب ورود خسارت به دارایی او شده باشد. در این صورت، دادستان یا قیم اتفاقی (در صورت نصب) می‌تواند برای جبران خسارت وارده علیه ولی قهری اقامه دعوا کند. این دعوا برای حفظ حقوق مالی محجور و جلوگیری از سوءاستفاده یا بی‌مبالاتی ولی قهری است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: دادستان یا قیم اتفاقی (به نمایندگی از محجور). خوانده: ولی قهری (پدر یا جد پدری).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت محجور.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه محجور، مدارک اثبات‌کننده تقصیر یا اهمال ولی قهری (مانند گزارش کارشناس، اسناد مالی، شهادت شهود)، حکم نصب قیم اتفاقی (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع مرور زمان عمومی حقوقی (۱۰ سال برای دعاوی مالی) است. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی (۳.۵ درصد مبلغ خواسته).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست توسط دادستان یا قیم اتفاقی
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به شعبه دادگاه خانواده
- ۴. رسیدگی و صدور حکم
- ۵. اجرای حکم از طریق اجرای احکام مدنی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ عدم رعایت غبطه و مصلحت مولی‌علیه یا تقصیر عمدی/سنگین ولی قهری؛ چرا که اصل بر رعایت مصلحت توسط پدر و جد پدری است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مسئولیت مطلق ولی قهری در صورت ورود خسارت به اموال محجور / دیدگاه ۱: اثبات عدم رعایت مصلحت برای ایجاد مسئولیت مدنی و جبران خسارت کافی است. / دیدگاه ۲: علاوه بر عدم رعایت مصلحت، اثبات سوءنیت یا تقصیر عمده (تعدی و تفریطِ بیّن) برای مسئولیت ولی قهری لازم است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احرازِ خروج ولی قهری از حدود غبطه و مصلحت محجور، تشخیصِ سوءاستفاده از اختیارات ولایت، تعیینِ میزان خسارت واقعیِ وارده به محجور
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه خسارت وارده به اموال مولی‌علیه ناشی از تقصیر/اهمال ولی قهری به مبلغ [...] ریال به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا مادر می‌تواند علیه پدر برای خسارت به اموال فرزند شکایت کند؟
خیر، مادر به عنوان مادر حق طرح این دعوا را ندارد مگر اینکه به عنوان قیم اتفاقی از سوی دادگاه منصوب شده باشد.
آیا ولی قهری در صورت ضرر غیرعمدی هم مسئول است؟
بله، اگر ضرر ناشی از تقصیر یا اهمال باشد، مسئول است.
آیا این دعوا کیفری است؟
خیر، این یک دعوای حقوقی است، مگر اینکه عمل ولی قهری مصداق خیانت در امانت باشد که در آن صورت جنبه کیفری پیدا می‌کند.
اگر ولی قهری فوت کند، آیا این دعوا علیه ورثه او قابل طرح است؟
بله، دیون ولی قهری به ماترک او منتقل میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ولایت قهری، قیمومت، امین، ناظر و وصایت در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه خسارت از ولی قهری ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.