دعوای تجویز ازدواج پسر کمتر از پانزده سال — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که پسری کمتر از ۱۵ سال تمام خورشیدی قصد ازدواج داشته باشد و ولی قهری (پدر یا جد پدری) او بدون عوجه موجه از اذن در ازدواج خودداری کند. در این حالت، متقاضی میتواند با رعایت مصلحت کودک و پس از احراز توانایی جسمی و فکری، از دادگاه درخواست صدور حکم تجویز ازدواج نماید. دادگاه پس از بررسی‌های کارشناسی و احراز مصلحت، اجازه ازدواج را صادر می‌کند. این درخواست جنبه حمایتی داشته و برای حفظ منافع محجور یا صغیر پیش‌بینی شده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: پسر کمتر از ۱۵ سال (با نمایندگی قیم یا دادستان/متقاضی) یا زوج / خوانده: ولی قهری (پدر یا جد پدری) که امتناع کرده است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی (نسبت به ولی قهری) یا امور حسبی (بسته به نحوه طرح).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا محل اقامت خواهان.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی متقاضی، گواهی رشد یا مدارک پزشکی و روانشناسی دال بر توانایی ازدواج، دادخواست تجویز ازدواج.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان ندارد؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس تعرفه دعوای غیرمالی در امور خانواده محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت نام در سامانه ثنا
- ۲. تنظیم دادخواست تجویز ازدواج
- ۳. ارجاع به دادگاه خانواده
- ۴. تعیین وقت رسیدگی و ارجاع به پزشکی قانونی یا مددکاری اجتماعی جهت احراز مصلحت و توانایی
- ۵. صدور رای
- ۶. تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض)
- ۷. قطعیت رای و اجرای آن در دفتر رسمی ازدواج.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات مصلحت طفل و توانایی جسمی و روانی او برای ازدواج، که معمولاً با ارجاع به پزشکی قانونی و مددکاری اجتماعی بررسی می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزوم یا عدم لزوم اخذ رضایت ولی قهری در صورت وجود مصلحت / دیدگاه ۱: رضایت ولی قهری شرط اصلی است و بدون آن دادگاه مجوزی صادر نمی‌کند / دیدگاه ۲: اگر مصلحت محرز باشد، دادگاه میتواند بدون رضایت ولی یا با وجود مخالفت او، مجوز را صادر کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان سخت‌گیری در احراز بلوغ فکری، نحوه ارزیابی گزارش مددکاری، اهمیتِ سنِ دقیقِ متقاضی در نظر قاضی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم به تجویز ازدواج خواهان با مشخصات فوق به دلیل امتناع غیرموجه ولی قهری و احراز مصلحت و توانایی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا مادر میتواند چنین درخواستی بدهد؟
خیر، اذن مختص پدر و جد پدری است اما مادر یا دادستان نیز میتوانند پیگیر مصلحت طفل باشند.
آیا نظریه پزشکی قانونی الزامی است؟
بله، برای احراز بلوغ عقلی و توانایی جسمی، ارجاع به پزشکی قانونی معمولاً انجام می‌شود.
اگر پدر فوت کرده باشد نیاز به این دادخواست است؟
خیر، در صورت فوت ولی قهری یا محجوریت او، اذن ساقط است و نیاز به حکم دادگاه نیست مگر در موارد خاص.
هزینه دادرسی این دعوا چقدر است؟
معادل دعاوی غیرمالی خانواده است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ثبت ازدواج دائم موقت، شرایط قانونی و پیامدهای حقوقی نکاح در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تجویز ازدواج پسر کمتر از پانزده سال ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.