دعوای احراز سمت وصی محجور — به زبانِ ساده
احراز سمت وصی محجور فرآیندی است که طی آن کسی که از سوی وصیِ منصوب (پدر یا جد پدری) برای اداره امور محجور تعیین شده، درخواست تایید و رسمیت سمت خود را از دادگاه می‌نماید. این درخواست زمانی مطرح می‌شود که وصیِ منصوب پس از فوت موصی، قصد اعمال ولایت و اداره اموال محجور را دارد. دادگاه پس از بررسی وصیتنامه و اهلیت وصی، سمت او را احراز و اعلام میکند. این اقدام برای رسمیت بخشیدن به اقدامات حقوقی وصی در برابر ادارات و اشخاص ثالث ضروری است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: وصی تعیین‌شده / خوانده: دادستان (به عنوان نماینده محجور و جامعه) یا محجور (با معرفی قیم یا دادستان).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی (دادگاه خانواده) محل اقامت محجور.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل و تصویر مصدق وصیتنامه (رسمی یا عادی)، گواهی فوت موصی، شناسنامه و کارت ملی وصی و محجور، استشهادیه محلی (در صورت نیاز).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای طرح درخواست وجود ندارد، اما تا زمان احراز سمت، وصی حق دخل و تصرف قانونی در اموال محجور را ندارد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس تعرفه دعاوی غیرمالی در امور حسبی محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم درخواست احراز سمت /
- ۲. ثبت درخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی /
- ۳. ارجاع به دادگاه خانواده /
- ۴. بررسی وصیتنامه و احلیت وصی توسط دادگاه /
- ۵. صدور حکم یا تصمیم قضایی مبنی بر احراز سمت وصایت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
احراز سمت، اعلامی است نه تاسیسی؛ یعنی دادگاه وجود سمت (وصایت) را بر اساس سند رسمی یا عادی معتبر احراز و گواهی میکند بدون اینکه اختیار جدیدی اعطا کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: پذیرش وصیتنامه عادی جهت احراز سمت وصایت / دیدگاه ۱: وصایت باید مستند به سند رسمی باشد یا اصالت آن در دادگاه به طور کامل اثبات شود / دیدگاه ۲: با شهادت شهود و امارات قوی نیز قابل احراز است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
ارزیابی دلایل اثبات وصایت، تشخیص اعتبار اسناد ابرازی، احراز اهلیت وصی در زمان صدور گواهی احراز سمت.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای احراز سمت وصایت اینجانب نسبت به محجور [نام محجور] به استناد وصیتنامه مورخ [تاریخ] مرحوم [نام موصی].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا وصی نیاز به حکم قیمومت دارد؟
خیر، وصی با وصیتنامه منصوب شده و دادگاه فقط سمت او را «احراز» میکند.
اگر وصیتنامه عادی باشد چه باید کرد؟
باید اصالت وصیتنامه در دادگاه اثبات شود.
آیا دادستان در این فرآیند دخالت دارد؟
بله، به عنوان مدافع حقوق محجور، دادگاه نظر دادستان را اخذ میکند.
آیا وصی می‌تواند استعفا دهد؟
بله، پس از قبول وصایت در زمان حیات موصی شرایط خاصی دارد، اما در صورت عذر موجه دادگاه تعیین تکلیف میکند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ولایت قهری، قیمومت، امین، ناظر و وصایت در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای احراز سمت وصی محجور ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.