دعوای الزام وصی به اجرای وصایت مربوط به محجور — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که وصیِ تعیین‌شده توسط موصی، از انجام وظایف خود در قبال محجور (صغیر، مجنون یا سفیه) یا اجرای وصیت‌نامه استنکاف ورزد یا در انجام آن کوتاهی کند. دادگاه در این شرایط، با درخواست ذینفع یا دادستان، وصی را ملزم به اجرای تکالیف قانونی و مفاد وصیت‌نامه می‌نماید. این دعوا برای حفظ حقوق محجور و اجرای دقیق اراده موصی طرح میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان میتواند ذینفع (مانند ورثه، قیم یا دادستان) باشد و خوانده، وصیِ منصوب است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت محجور.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
تصویر مصدق وصیت‌نامه، گواهی حصر وراثت، مدارک اثبات محجوریت (مانند حکم حجر)، مدارک اثبات استنکاف یا کوتاهی وصی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای طرح دعوا وجود ندارد، اما پس از صدور حکم، مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به شعبه دادگاه خانواده
- ۴. رسیدگی و احراز استنکاف
- ۵. صدور حکم الزام
- ۶. در صورت عدم اجرا، امکان عزل وصی توسط دادگاه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این دعوا جنبه الزام به انجام تعهد دارد؛ باید ثابت شود که وصی با وجود تمکن و امکان، از اجرای مفاد وصیت‌نامه استنکاف کرده است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان عزل وصی در صورت استنکاف / دیدگاه ۱: دادگاه فقط میتواند وصی را ملزم کند / دیدگاه ۲: دادگاه میتواند در صورت استنکاف، وصی را عزل و شخص دیگری را جایگزین کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر قاضی از مفاد وصیت‌نامه (ابهام در عبارات وصیت‌نامه)، تشخیص مصلحت محجور در نحوه اجرای وصیت، میزان فوریت در اجرای وصیت.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به اجرای وصایت و انجام تکالیف قانونی نسبت به محجور [نام محجور] طبق مفاد وصیت‌نامه مورخ [تاریخ].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا میتوان همزمان تقاضای عزل وصی را کرد؟
بله، اگر استنکاف به حدی باشد که مصلحت محجور به خطر افتد، میتوان تقاضای عزل را نیز مطرح کرد.
اگر وصی فوت کند چه میشود؟
در صورت فوت وصی، دادگاه برای محجور قیم یا امین تعیین میکند.
آیا دادستان میتواند این دعوا را مطرح کند؟
بله، دادستان به عنوان مدعیالعموم وظیفه نظارت بر امور محجورین را دارد.
آیا این دعوا هزینه دادرسی بالایی دارد؟
خیر، به عنوان دعوای غیرمالی محسوب میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ولایت قهری، قیمومت، امین، ناظر و وصایت در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام وصی به اجرای وصایت مربوط به محجور ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.