دعوای تعیین حقالزحمه امین غایب — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که فردی به عنوان امین برای اداره اموال غایب مفقودالاثر تعیین شده و اکنون برای دریافت حقالزحمه خود بابت خدمات انجام شده، به دادگاه مراجعه می‌کند. امین حق دارد برای کارهایی که در راستای حفظ و اداره اموال غایب انجام داده، تقاضای تعیین اجرت‌المثل یا حقالزحمه نماید. این درخواست معمولاً پس از پایان دوره امانت یا در حین آن مطرح میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: امین منصوب از سوی دادگاه. خوانده: اموال غایب مفقودالاثر (به نمایندگی دادستان یا ورثه در صورت وجود).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در برخی تفاسیر مالی)؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامتگاه غایب یا محل وقوع اموال.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
حکم انتصاب امین، گزارش عملکرد امین، صورت‌حساب‌های هزینه‌کرد، مدارک اثبات‌کننده خدمات انجام شده.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی ندارد، اما باید در زمان تصدی امانت مطرح شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (در صورت تلقی به عنوان امور حسبی، هزینه دادرسی امور حسبی).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تقدیم دادخواست به دادگاه صالح -> بررسی گزارش امین توسط دادگاه -> ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری (در صورت نیاز) -> صدور قرار یا حکم پرداخت حقالزحمه از محل اموال غایب.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
حقالزحمه امین بر اساسِ «عرف» و «میزانِ کار انجام شده» تعیین میشود، نه لزوماً درصدی از کلِ اموال؛ امین باید صورت‌حسابِ دقیقِ اقداماتِ خود را ارائه دهد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوه محاسبه حقالزحمه / دیدگاه ۱: محاسبه بر اساس تعرفه حق‌الوکاله یا کارشناسی / دیدگاه ۲: محاسبه بر اساسِ درصدی از منافعِ حاصله از اداره اموال.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرشِ هزینههای جانبیِ امین (مانند ایاب و ذهاب یا هزینههای دفتری)، میزانِ تناسبِ حقالزحمه با سودآوریِ اموال، نحوه برخورد با امینِ رایگان (تطوعی).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعیین و صدور حکم به پرداخت حقالزحمه امین بابت اداره اموال غایب مفقودالاثر [نام غایب] به شماره پرونده [شماره پرونده] مقوم به [مبلغ] ریال.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا امین میتواند خودش حقالزحمه را از اموال بردارد؟
خیر، باید با حکم دادگاه و نظارت دادستان باشد.
اگر اموال غایب کافی نباشد چه میشود؟
حقالزحمه از محل اموال موجود پرداخت میشود و در صورت عدم کفایت، امین میتواند از ادامه تصدی استعفا دهد.
آیا حقالزحمه شامل هزینههای تعمیرات هم میشود؟
خیر، هزینههای تعمیرات جزو مخارج اداره اموال است و جدا از حقالزحمه امین محاسبه میشود.
مرجع تعیین میزان حقالزحمه کیست؟
دادگاه با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی غایب مفقودالاثر و نحوه درخواست حکم موت فرضی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تعیین حقالزحمه امین غایب ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.