دعوای حفظ و اداره اموال غایب مفقودالاثر — به زبانِ ساده
این دعوا مربوط به زمانی است که اموال فردی که غایب مفقودالاثر است، بدون متولی مانده و نیاز به تعیین امین برای حفظ و اداره دارد. دادگاه در این مرحله با درخواست ذینفعان یا دادستان، شخصی را به عنوان امین تعیین می‌کند تا از تضییع اموال جلوگیری شود. این اقدام جنبه حفاظتی و حمایتی از حقوق غایب و ورثه احتمالی او دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: ورثه، شرکای غایب یا دادستان. خوانده: غایب مفقودالاثر (به نمایندگی دادستان).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامتگاه غایب یا محل وقوع اموال.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گواهی فوت احتمالی یا مدارک مفقود شدن، مدارک مالکیت اموال غایب، استشهادیه محلی، شناسنامه و مدارک هویتی خواهان.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی ندارد، هر زمان که اموال بدون متولی باشد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی امور حسبی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تقدیم دادخواست -> بررسی شرایط غیبت توسط دادگاه -> صدور قرار تعیین امین -> اخذ تأمین (در صورت لزوم) -> صدور حکم انتصاب امین.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اقداماتِ امین باید در راستای «حفظ» و «اداره» باشد؛ هرگونه اقدامِ «تصرفی» (مانند فروش یا رهن) نیازمندِ اذنِ صریحِ دادگاه است و بدون آن باطل یا غیرنافذ است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: حدودِ اختیاراتِ امین در انجامِ معاملاتِ سودآور / دیدگاه ۱: امین فقط مجاز به اقداماتِ حفاظتی و نگهداری است / دیدگاه ۲: امین میتواند با تشخیصِ مصلحت و اذنِ دادگاه، معاملاتِ سودآور انجام دهد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ «مصلحتِ غایب»، پذیرشِ هزینه‌های تعمیراتِ اساسیِ اموال، میزانِ نظارتِ دادگاه بر نحوه اداره روزمره اموال.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعیین امین جهت حفظ و اداره اموال غایب مفقودالاثر [نام غایب].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
چه کسی میتواند امین شود؟
معمولاً ورثه یا اشخاص مورد اعتماد دادگاه که شرایط امانتداری را داشته باشند.
آیا امین میتواند اموال را بفروشد؟
خیر، مگر با اجازه دادگاه و در موارد ضروری برای حفظ اموال.
اگر غایب بازگردد چه میشود؟
امین باید اموال را به او مسترد کند و حساب دوران تصدی را ارائه دهد.
آیا دادستان میتواند امین تعیین کند؟
دادستان میتواند درخواست تعیین امین کند، اما حکم انتصاب توسط دادگاه صادر میشود.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی غایب مفقودالاثر و نحوه درخواست حکم موت فرضی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای حفظ و اداره اموال غایب مفقودالاثر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.