دعوای استرداد اموال غایب پس از بازگشت — به زبانِ ساده
استرداد اموال غایب پس از بازگشت زمانی مطرح میشود که شخص غایب مفقودالاثر که برای او حکم موت فرضی صادر شده بود و اموالش بین ورثه تقسیم گردیده، زنده بازگردد. در این حالت وی حق دارد اموال خود را از کسانی که اموال را به عنوان ارث تصرف کرده‌اند پس بگیرد. این دعوا برای احقاق حق مالی شخص بازگشته و بازگرداندن دارایی‌های منتقل‌شده به مالک اصلی است. دادگاه پس از احراز حیات، حکم به استرداد اموال موجود و در صورت تلف، مثل یا قیمت آنها می‌دهد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: شخص غایب مفقودالاثر که بازگشته است. خوانده: ورثه یا اشخاصی که اموال غایب به آنها تملیک شده است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع اموال.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند اثبات حیات شخص غایب، حکم الغای حکم موت فرضی، اسناد مالکیت اموال غایب، مدارک شناسایی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان خاصی ندارد؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش مندرج در خواسته (اموال مورد تقاضای استرداد) به عنوان دعوای مالی محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. اخذ حکم قطعی الغای موت فرضی
- ۲. تنظیم دادخواست استرداد اموال
- ۳. ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. رسیدگی در دادگاه حقوقی و احراز وضعیت اموال
- ۵. صدور حکم به استرداد
- ۶. اجرای حکم از طریق واحد اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ بقای حیاتِ غایب و احرازِ هویتِ او برای رفعِ اثر از حکمِ موتِ فرضی یا پایانِ دورهٔ امینِ اموال، کلیدی‌ترین مرحله است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوهٔ محاسبهٔ منافعِ اموال در زمانِ غیبت / دیدگاه ۱: امین ضامنِ منافعِ غیرمحصول است و باید معادلِ اجرت‌المثل را بپردازد / دیدگاه ۲: امین تنها مسئولِ حفظِ عینِ مال است و در صورتِ عدمِ تقصیر، مسئولیتی در برابرِ منافعِ محقق‌نشده ندارد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا مدارکِ ارائه شده برای اثباتِ بازگشتِ غایب کافی است؟، آیا امین در نگهداریِ اموال مرتکبِ تعدی یا تفریط شده است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای استرداد اموال منکره/متصرفی به انضمام کلیه خسارات دادرسی و منافع حاصله
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر اموال توسط ورثه فروخته شده باشد چه حکمی دارد؟
ورثه باید قیمت روز اموال یا مثل آنها را به غایب بازگردانند.
آیا منافع اموال در دوران غیبت هم پس داده میشود؟
بستگی به حسن نیت تصرفکنندگان و حکم دادگاه دارد ولی منافع متصله و منفصله قواعد خاص خود را دارند.
هزینه دادرسی این دعوا چگونه است؟
چون مالی است، بر اساس ارزش اموال خواسته محاسبه میشود.
چه کسی خوانده دعواست؟
ورثه یا افرادی که اموال غایب به آنها منتقل شده است.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی غایب مفقودالاثر و نحوه درخواست حکم موت فرضی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای استرداد اموال غایب پس از بازگشت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.