دعوای معافیت از هزینههای دادرسی دعاوی خانواده — به زبانِ ساده
این درخواست زمانی مطرح میشود که خواهان (معمولاً زوجه) توانایی مالی پرداخت هزینههای دادرسی را ندارد و از دادگاه تقاضا می‌کند تا او را از پرداخت این هزینه‌ها معاف کند. این درخواست معمولاً همزمان با دادخواست اصلی (مانند طلاق یا مطالبه مهریه) ارائه میشود. دادگاه پس از بررسی وضعیت مالی خواهان و استعلام از مراجع ذی‌ربط یا اخذ شهادت شهود، در این خصوص تصمیم‌گیری می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (شخصی که توان مالی ندارد) و خوانده (طرف مقابل دعوای اصلی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا محل اقامت خواهان (در صورت توافق یا شرایط خاص).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
دادخواست اعسار، استشهادیه محلی (امضای حداقل دو شاهد)، صورت اموال و دارایی‌ها، مدارک هویتی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی ندارد اما باید همزمان با دادخواست اصلی یا در جریان رسیدگی به آن مطرح شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (در صورت پذیرش اعسار، از پرداخت آن معاف میشود).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست اعسار از هزینه دادرسی
- ۲. ارجاع به شعبه
- ۳. تعیین وقت رسیدگی
- ۴. استماع شهادت شهود و بررسی مدارک
- ۵. صدور رأی مبنی بر پذیرش یا رد اعسار.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
معافیت از هزینههای دادرسی در دعاوی خانواده معمولاً بر اساس ماده مربوطه در قانون آیین دادرسی مدنی و قانون حمایت خانواده به صورت موقت تا تعیین تکلیف قطعی اعسار اعطا میشود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان معافیت کلی از تمام مراحل دادرسی بدون پرداخت هیچ‌گونه وجه / دیدگاه ۱: معافیت شامل تمامی مراحل بدوی و تجدیدنظر میشود / دیدگاه ۲: معافیت صرفاً برای مرحله بدوی است و تجدیدنظر هزینه جداگانه دارد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص و احراز عدم تمکن مالی مؤثّر خواهان، پذیرش فرم‌های خوداظهاری مالی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم مبنی بر اعسار از پرداخت هزینه دادرسی در پرونده کلاسه ... به دلیل عدم تمکن مالی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای اعسار باید هزینه دادرسی پرداخت کرد؟
خیر، دادخواست اعسار از هزینه دادرسی خود معاف از هزینه است.
اگر اعسار رد شود چه میشود؟
باید هزینه دادرسی را پرداخت کنید وگرنه دادخواست اصلی شما رد میشود.
آیا شهود باید حتماً مرد باشند؟
خیر، اما شهادت شهود مرد در دادگاه اعتبار بیشتری دارد.
آیا اعسار از هزینه دادرسی شامل حقالوکاله وکیل هم میشود؟
خیر، اعسار از هزینه دادرسی فقط مربوط به هزینههای دادگاه است.
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای معافیت از هزینههای دادرسی دعاوی خانواده ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.