دعوای ترک انفاق فرزند — به زبانِ ساده
ترک انفاق فرزند زمانی رخ می‌دهد که پدر (یا شخصی که قانوناً مسئول پرداخت نفقه است) با وجود تمکن مالی، از پرداخت نفقه فرزندان خود خودداری کند. این جرم در مورد فرزندان صغیر یا فرزندانی که به سن بلوغ رسیده‌اند اما توانایی تأمین معاش ندارند، صدق می‌کند. قانون‌گذار برای حفظ حقوق کودکان و نوجوانان، این عمل را جرم‌انگاری کرده است. شاکی و مشتکی‌عنه: شاکی (فرزند یا ولی قهری/قیم او) علیه مشتکی‌عنه (پدر یا مسئول پرداخت نفقه).
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
- ولیِ قهری، وصی، قیم یا مادرِ فرزند (شاکی) علیهِ پدر یا شخصِ مکلف به پرداخت نفقه (مشتکی‌عنه)
- نمونهٔ شکايت: شکایت کیفری دایر بر ترک انفاق فرزند
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرا (دادسرای عمومی و انقلاب محل سکونت فرزند).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه فرزند، سند نکاح‌نامه والدین (در صورت وجود)، مدارک اثبات تمکن مالی پدر، استشهادیه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان تعقیب یک سال از تاریخ اطلاع از جرم (جرم مستمر است).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری طبق تعرفه.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکایت
- ۲. ارجاع به دادسرا
- ۳. تحقیقات مقدماتی
- ۴. احضار مشتکی‌عنه
- ۵. صدور قرار جلب به دادرسی
- ۶. صدور کیفرخواست
- ۷. رسیدگی در دادگاه کیفری دو.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
عدم شرط بودن تمکین؛ مشروط بودن مسئولیت کیفری پدر یا انفاق‌کننده به استطاعت مالی او و عدم تمکن مالی فرزند (عدم اشتغال یا عدم داشتن دارایی).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: قابلیت تعقیب کیفری در صورت پرداخت نفقه بر اساس وسع زوج نه بر اساس حکم دادگاه / دیدگاه ۱: در صورت پرداخت حداقل ممکن جرم محقق نشده است / دیدگاه ۲: عدم پرداخت کامل نفقه تکلیفی، جرم را محقق می‌کند
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز توان مالی فرزند بالغِ در حال تحصیل، احراز استطاعت مالی واقعی ولیّ قهری
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
شکایت کیفری مبنی بر ترک انفاق فرزند علیه [نام پدر]. نمونهٔ شرحِ شکایت: ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان [نام شهر]، با سلام، اینجانب [نام فرزند یا ولی] به وکالت/نمایندگی از فرزندم [نام فرزند] به استحضار می‌رسانم مشتکی‌عنه [نام پدر] به عنوان پدر فرزند، با وجود تمکن مالی کافی، از پرداخت نفقه فرزند مشترک از تاریخ [تاریخ] خودداری نموده است. با توجه به نیازهای ضروری فرزند و امتناع پدر از ایفای وظایف قانونی، تقاضای تعقیب کیفری نامبرده را دارم.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا فرزند بالای ۱۸ سال هم نفقه می‌گیرد؟
اگر دانشجو باشد یا توانایی کار نداشته باشد، بله.
اگر پدر فوت کرده باشد، نفقه با کیست؟
با جد پدری و در صورت نبود او، با مادر.
آیا میتوان همزمان شکایت کیفری و حقوقی کرد؟
بله، توصیه میشود برای دریافت سریعتر نفقه، دادخواست حقوقی نیز ثبت شود.
آیا پدر می‌تواند بگوید چون حضانت با مادر است، نفقه نمی‌دهم؟
خیر، حضانت و نفقه دو مقوله جدا هستند؛ پدر همیشه مسئول نفقه است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع شکایات کیفری مرتبط با خانواده و مراحل پیگیری آن در دادسرا ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ترک انفاق فرزند ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.