دعوای مطالبه مهریه عندالاستطاعه — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که مهریه زوجه به صورت «عندالاستطاعه» توافق شده باشد؛ یعنی مطالبه و وصول آن منوط به داشتن استطاعت و تمکن مالی از سوی زوج (شوهر) است. در این حالت، زوجه برای دریافت مهریه خود باید در دادگاه یا اجرای ثبت ثابت کند که شوهر اموال یا درآمدی برای پرداخت مهریه دارد. این نوع مهریه مانع از مطالبه مطلق نیست، بلکه بار اثبات توانایی مالی بر دوش زوجه قرار دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوجه (زن) / خوانده: زوج (شوهر)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی، ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده یا دایره اجرایی ثبت محل اقامت خوانده
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند رسمی ازدواج (عقدنامه)، مدارک و مستندات دال بر استطاعت مالی و دارایی‌های زوج (مانند پلاک ثبتی، خودرو، حسابهای بانکی، سهام یا جواز کسب)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مرور زمان؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رای دادگاه.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل تعرفه دعاوی مالی در دادگاه خانواده.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست مطالبه مهریه عندالاستطاعه
- ۲. ضمیمه کردن مستندات شناسایی اموال زوج به دادخواست
- ۳. ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی و ارجاع به دادگاه
- ۴. جلسه رسیدگی و احراز استطاعت مالی زوج توسط دادگاه
- ۵. صدور حکم به پرداخت در صورت اثبات تمکن و اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
بارِ اثباتِ استطاعتِ مالیِ زوج بر عهدهٔ زوجه است. این تفاوتِ بنیادین با عندالمطالبه است. زوجه باید اموالی از زوج معرفی کند یا تمکنِ مالی او را اثبات نماید تا دادگاه حکم به پرداخت بدهد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: میزانِ سخت‌گیری در اثباتِ استطاعت / دیدگاه ۱: زوجه باید دقیقاً اموالِ موجود را معرفی کند / دیدگاه ۲: اگر زوجه بتواند «تمکنِ مالیِ کلی» (مانند گردشِ حساب یا سبکِ زندگی) را اثبات کند، دادگاه میتواند زوج را ملزم به اثباتِ عدمِ استطاعت کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
چه میزان از ادله برای اثباتِ استطاعت کافی است؟، آیا اموالِ معرفی‌شده توسط زوجه، متعلق به زوج است یا صرفاً در تصرفِ اوست؟، آیا زوج با ادعای اعسار، قصدِ اطالهٔ دادرسی دارد؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه مهریه عندالاستطاعه به میزان [تعداد/مبلغ] با احتساب استطاعت مالی خوانده و توقیف اموال وی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر زوج هیچ مالی نداشته باشد، تکلیف مهریه عندالاستطاعه چه میشود؟
تا زمانی که زوج استطاعت مالی پیدا نکند، زوجه نمیتواند اجراییهای برای وصول آن صادر کند یا او را ملزم به پرداخت نماید.
چگونه میتوان استطاعت مالی شوهر را اثبات کرد؟
زوجه میتواند با معرفی پلاک ثبتی، خودرو، حسابهای بانکی یا از طریق استعلامات قضایی از ادارات ثبت و راهنمایی و رانندگی، اموال او را به دادگاه معرفی کند.
آیا میتوان همسر را در مهریه عندالاستطاعه ممنوع‌الخروج کرد؟
خیر، تا زمانی که استطاعت مالی اثبات نشود و اجراییه صادر نگردد، امکان ممنوع‌الخروجی از این بابت وجود ندارد.
آیا امکان تغییر مهریه از عندالاستطاعه به عندالمطالبه پس از عقد وجود دارد؟
خیر، این شرط بخشی از قرارداد ازدواج است و تغییر آن نیازمند اقاله یا توافق جدید در قالب سند رسمی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه مهریه و حقوق مالی زوجه در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه مهریه عندالاستطاعه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.