دعوای مطالبه مهرالمثل — به زبانِ ساده
مهرالمثل مالی است که در صورت عدم تعیین مهر در عقد نکاح یا فساد مهر، با توجه به وضعیت زن از لحاظ شرافت خانوادگی و سایر صفات و مقایسه با نزدیکان او تعیین می‌شود. این دعوا زمانی مطرح می‌شود که عقد نکاح صحیح واقع شده اما مهریه تعیین نشده یا مهر تعیین‌شده باطل بوده و نزدیکی نیز واقع شده باشد. دادگاه با جلب نظر کارشناس، مبلغی را به عنوان مهرالمثل تعیین و حکم به پرداخت آن می‌دهد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان زوجه (زن) و خوانده زوج (شوهر) است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی و ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا محل وقوع عقد (به انتخاب خواهان).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند نکاح‌نامه، شناسنامه و کارت ملی زوجه، استشهادیه محلی (در صورت نیاز)، مدارک اثبات وقوع نزدیکی (مانند گواهی پزشکی قانونی یا اقرار زوج).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی برای طرح دعوا وجود ندارد (مهرالمثل دین است و با مرور زمان از بین نمی‌رود). مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی (بر اساس تعرفه قوه قضاییه، درصدی از مبلغ تقویم‌شده خواسته).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی
- ۲. ارجاع به شعبه دادگاه خانواده
- ۳. تعیین وقت رسیدگی
- ۴. ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری برای تعیین مبلغ مهرالمثل
- ۵. صدور رأی
- ۶. صدور اجراییه در صورت قطعیت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
مهرالمثل وقتی تعلق میگیرد که در عقدکوب یا عقد نکاح، مهر المسمی ذکر نشده باشد یا عقد از این حیث باطل باشد، و تعیین آن نیازمند جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری برای بررسی وضعیت زوجه (شأن، شرایط خانوادگی و اجتماعی) است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تاریخ مبنای ارزیابی کارشناسی برای تعیین مهرالمثل / دیدگاه ۱: زمان وقوع عقد نکاح / دیدگاه ۲: زمان صدور حکم
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوه انطباق معیارهای شأن زوجه با شرایط روز جامعه توسط کارشناس و پذیرش آن.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم مبنی بر تعیین و محکومیت خوانده به پرداخت مهرالمثل به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا مهرالمثل به زن باکره تعلق میگیرد؟
خیر، مهرالمثل تنها پس از وقوع نزدیکی تعلق میگیرد.
معیار تعیین مهرالمثل چیست؟
وضعیت زن از لحاظ شرافت خانوادگی، صفات شخصی و مقایسه با نزدیکان و اقارب او.
آیا می‌توان همزمان مهرالمثل و نفقه را مطالبه کرد؟
بله، این دو حقوق مالی مستقل از یکدیگر هستند.
اگر زوج فوت کند، آیا زوجه می‌تواند مهرالمثل را از ماترک مطالبه کند؟
بله، مهرالمثل دین ممتاز است و باید از ماترک متوفی پرداخت شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه مهریه و حقوق مالی زوجه در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه مهرالمثل ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.