دعوای مطالبه نحله — به زبانِ ساده
مطالبه نحله مالی است که دادگاه در هنگام طلاق (به درخواست زوجه و در شرایط خاص) به عنوان هدیه و پاداش سال‌های زندگی مشترک تعیین میکند تا توسط زوج پرداخت شود. این دعوا زمانی مطرح می‌شود که طلاق به درخواست زوجه نباشد و تقصیر از جانب مرد باشد، و همچنین اجرتالمثل ایام زوجیت نیز به هر دلیلی تعلق نگرفته یا قابل محاسبه نباشد. دادگاه با توجه به وضعیت مالی مرد و زحمات زن در طول زندگی مشترک، مبلغی را به عنوان نحله تعیین میکند.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوجه؛ خوانده: زوج.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا محل سکونت زوجه (در دعاوی خانواده).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند ازدواج، شناسنامه و کارت ملی زوجه، دادنامه طلاق یا گواهی عدم امکان سازش (در صورتی که طلاق واقع شده باشد)، مدارک اثبات عدم درخواست طلاق از سوی زوجه و عدم سوءهافصله او.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
معمولاً همزمان با دعوای طلاق یا پس از آن مطرح می‌شود؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل دعاوی مالی بر اساس مبلغ تقویم‌شده در دادخواست.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست مطالبه نحله (یا طرح آن ضمن دعوای طلاق)
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه خانواده و بررسی شرایط تعلق نحله (عدم درخواست طلاق از سوی زن و عدم تقصیر وی)
- ۴. تعیین مبلغ نحله با توجه به وضعیت مالی مرد و سنوات زندگی مشترک
- ۵. صدور حکم و اجرای آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
نحله تنها در صورتی تعلق میگیرد که طلاق به درخواست زوج باشد و ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوءاخلاق او نباشد (تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی). تعیین مبلغ آن کاملاً در اختیار دادگاه است و فرمول ریاضی مشخصی ندارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مبنای محاسبه نحله / دیدگاه ۱: بر اساس سنوات زندگی مشترک و وضعیت مالی زوج / دیدگاه ۲: بر اساس تورم و ارزش روز پول (که معمولاً رد می‌شود).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان دقیق مبلغ نحله، احرازِ عدم سوءاخلاق زوجه، تأثیرِ وضعیت مالی زوج بر مبلغ.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه نحله ایام زوجیت با جلب نظر کارشناس و تعیین مبلغ به انضمام خسارت دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا نحله با اجرتالمثل قابل جمع است؟
خیر، معمولاً دادگاه یا اجرتالمثل ایام زوجیت را تعیین میکند یا در صورت عدم تعلق آن، به تناسب شرایط، نحله را در نظر میگیرد.
چه زمانی نحله به زن تعلق میگیرد؟
زمانی که طلاق به درخواست زوجه نباشد، تقصیر از جانب زوجه نباشد و اجرتالمثل نیز به او تعلق نگرفته باشد.
نحله چگونه محاسبه می‌شود؟
مبلغ ثابتی ندارد و دادگاه با توجه به مدت زندگی مشترک، کارهای انجام شده توسط زن و وضعیت مالی مرد (ارتزاق و استطاعت زوج) آن را تعیین میکند.
آیا زن می‌تواند پیش از طلاق دادخواست مطالبه نحله بدهد؟
خیر، نحله فرع بر وقوع طلاق و شرایط آن است و معمولاً ضمن دادخواست طلاق یا پس از احراز طلاق قابل مطالبه است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه مهریه و حقوق مالی زوجه در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه نحله ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.