دعوای مطالبه مثل یا قیمت جهیزیه — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که زوجه پس از پایان زندگی مشترک (طلاق، فسخ یا حتی در دوران زندگی) تقاضای استرداد جهیزیه خود را دارد، اما زوج تمام یا بخشی از اقلام جهیزیه را تلف کرده یا به سرقت رفته یا فروخته است. در این حالت، زوجه مطالبه‌ی مثل (کالای مشابه) یا قیمت روز آن اقلام را می‌کند. این دعوا از حقوق مالی زوجه محسوب می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوجه / خوانده: زوج
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
شورای حل اختلاف (تا نصاب قانونی مالی) یا دادگاه خانواده (بسته به ارزش خواسته و تقارن با دعاوی دیگر)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سیاهه جهیزیه (در صورت وجود)، فاکتور خرید اقلام، شهادت شهود، سند ازدواج
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدوده زمانی خاصی ندارد؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش ریالی مثل یا قیمت ادعایی جهیزیه تلف‌شده محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم سیاهه و مشخص کردن اقلام تلف‌شده
- ۲. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع پرونده به مرجع صالح
- ۴. تعیین کارشناس رسمی دادگستری برای تعیین قیمت
- ۵. صدور رای و اجرای حکم
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
جهیزیه متعلق به زوجه است. برای مطالبه، ارائه «سیاهه» (لیست اموال) امضا شده توسط زوج یا شهود ضروری است. در صورت نبود سیاهه، اثبات مالکیت با زوجه است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوه استرداد (مثل یا قیمت) / دیدگاه ۱: اگر عین موجود است، فقط استرداد عین (مثل) ممکن است / دیدگاه ۲: اگر عین موجود نیست یا تلف شده، قیمت روزِ زمانِ پرداخت یا زمانِ تلف (بسته به نوع مال).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
اعتبارِ سیاهه بدون امضای زوج، نحوه ارزیابی قیمت در صورت عدم وجود عین، پذیرش شهادت شهود در صورت نبودِ سیاهه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه مثل یا قیمت اقلام تلف‌شده جهیزیه مقوم به مبلغ [...] ریال به انضمام خسارت دادرسی و جلب نظر کارشناس
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر فاکتور جهیزیه را گم کرده باشیم چه کنیم؟
میتوان با استناد به سیاهه جهیزیه، شهادت شهود و تحقیقات محلی اقدام کرد.
قیمت جهیزیه چگونه محاسبه می‌شود؟
توسط کارشناس رسمی دادگستری بر اساس قیمت روز زمان صدور حکم یا اجرای حکم تعیین می‌شود.
آیا زوج می‌تواند ادعا کند جهیزیه را خودش خریده؟
بله، اما بار اثبات با اوست و باید دلیل ارائه دهد.
مرجع صالح کجاست؟
شورای حل اختلاف یا دادگاه خانواده بسته به مبلغ.
راهنمای کامل: راهنمای کامل پس گرفتن جهیزیه و نکات حقوقی آن در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه مثل یا قیمت جهیزیه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.