دعوای تعیین میزان و ترتیب پرداخت نفقه فرزند — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که پدر از پرداخت نفقه فرزند خود امتناع کرده یا در خصوص میزان و نحوه پرداخت آن اختلاف وجود داشته باشد. دادگاه با توجه به وضعیت مالی پدر و نیازهای متعارف فرزند، میزان نفقه را تعیین می‌کند. پرداخت نفقه فرزند بر اساس قانون و شرع بر عهده پدر (و در صورت عدم حضور یا تمکن مالی پدر، بر عهده جد پدری) است. این دعوا برای الزام پدر به پرداخت نفقه و تعیین تکلیف مالی فرزند اقامه می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: فرزند (به نمایندگی ولی قهری، مادر یا قیم) / خوانده: پدر (یا جد پدری)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا محل سکونت خواهان (فرزند)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی خواهان، شناسنامه پدر، گواهی تولد فرزند، استشهادیه محلی یا مدارک دال بر تمکن مالی پدر و نیازهای فرزند (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مرور زمان (چون نفقه ایام گذشته و آتی قابل مطالبه است، البته نفقه ایام گذشته مشروط به تمکین یا مطالبه است که در فرزند منوط به نیاز است). مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس تعرفه دعاوی مالی غیرمنقول یا مالی (بسته به نحوه تقویم خواسته، معمولاً دعوای مالی محسوب شده و معادل دعاوی مالی هزینه دادرسی دریافت می‌شود).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت نام در سامانه ثنا
- ۲. تنظیم دادخواست
- ۳. ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. ارجاع به شعبه دادگاه خانواده
- ۵. تشکیل جلسه دادرسی و بررسی وضعیت مالی پدر و نیاز فرزند
- ۶. ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری برای تعیین مبلغ نفقه
- ۷. صدور حکم
- ۸. صدور اجرائیه در صورت عدم پرداخت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
ارجاع به کارشناسِ رسمیِ دادگستری برای تعیینِ میزانِ نفقه بر اساسِ شأنِ فرزند و تواناییِ مالیِ پدر؛ این حکم معمولاً به صورتِ ماهانه تعیین می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوهٔ پرداختِ نفقه (نقدی یا غیرنقدی) / دیدگاه ۱: قاضی فقط می‌تواند مبلغِ نقدی تعیین کند / دیدگاه ۲: قاضی می‌تواند پدر را ملزم به تهیهٔ مسکن یا سایرِ مایحتاجِ عینی کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ دقیقِ نفقه (با توجه به تورم)، آیا هزینه‌های تحصیلی و درمانیِ خاص در نفقه لحاظ می‌شود؟، آیا پدر باید نفقه را به حسابِ مادر واریز کند یا مستقیم برای فرزند هزینه کند؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعیین میزان و محکومیت خوانده به پرداخت نفقه معوقه و جاریه فرزند مشترک به انضمام کلیه خسارات قانونی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا نفقه فرزند دختر تا زمان ازدواج بر عهده پدر است؟
بله، تا زمانی که ازدواج نکرده یا شاغل و مستقل نشده، نفقه او بر عهده پدر است.
اگر پدر فوت کرده باشد یا مالی نداشته باشد، نفقه بر عهده کیست؟
بر عهده جد پدری (پدرپبزرگ) و در صورت عدم تمکن یا حیات ایشان، بر عهده مادر خواهد بود.
آیا عدم پرداخت نفقه فرزند جرم است؟
بله، طبق قانون در صورت داشتن استطاعت مالی و خودداری از پرداخت، جرم محسوب و قابل تعقیب کیفری است.
ملاک تعیین مبلغ نفقه چیست؟
نیازهای متعارف فرزند (مانند خوراک، پوشاک، مسکن، درمان و آموزش) و توان مالی (استطاعت) پدر.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه نفقه زوجه و اقارب در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تعیین میزان و ترتیب پرداخت نفقه فرزند ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.