دعوای مطالبه نفقه پدر — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که پدر در وضعیت استیصال و نیازمندی (عسر و حرج مالی) قرار داشته و توانایی تأمین مخارج زندگی خود را ندارد و فرزندان (یا نوادگان) با وجود داشتن تمکن مالی، از پرداخت نفقه به پدر خود خودداری می‌کنند. قانون فرزندان را مکلف به انفاق به پدر و مادر نیازمند خود کرده است. این دعوا برای الزام فرزندان به پرداخت نفقه پدر اقامت میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: پدر / خوانده: فرزند یا فرزندان متمکن
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه پدر و فرزندان، مدارک اثبات نیازمندی و کهولت سن یا بیماری پدر، مدارک دال بر تمکن مالی فرزندان خوانده.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مرور زمان برای نفقه جاریه. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس تعرفه دعاوی مالی محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت نام در سامانه ثنا
- ۲. تنظیم دادخواست مطالبه نفقه اقارب (پدر)
- ۳. ثبت از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. ارجاع به دادگاه خانواده
- ۵. احراز نیازمندی پدر و تمکن مالی فرزندان توسط دادگاه و کارشناس
- ۶. صدور حکم به پرداخت نفقه
- ۷. اجرای حکم و وصول نفقه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
شرطِ اصلی، «اعسارِ پدر» (پدرِ نیازمند) و «تمکنِ مالیِ فرزند» است؛ این نفقه در زمرهٔ نفقهٔ اقارب است و برخلافِ نفقهٔ فرزند، شاملِ نفقهٔ گذشته نمی‌شود (فقط از زمانِ مطالبه).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمولِ نفقهٔ اقارب بر هزینه‌های درمانی / دیدگاه ۱: نفقهٔ اقارب فقط شاملِ خوراک، پوشاک و مسکن است / دیدگاه ۲: هزینه‌های درمانیِ ضروری نیز بخشی از نفقهٔ اقارب محسوب میشود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا فرزندِ دارایِ درآمدِ متوسط، مکلف به پرداختِ نفقهٔ پدر است؟، آیا پدرِ دارایِ ملکِ مسکونی (بدونِ درآمدِ نقدی) مستحقِ نفقه است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه و الزام خوانده به پرداخت نفقه پدر (خواهان) به انضمام خسارات دادرسی و حق‌الوکاله با جلب نظر کارشناس.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
شرط اصلی پرداخت نفقه پدر توسط فرزند چیست؟
نیازمندی پدر (عدم توانایی مالی برای اداره زندگی) و تمکن مالی فرزند (داشتن درآمد مازاد بر نیازمندی خود و خانواده تحت تکفلش).
اگر چند فرزند وجود داشته باشد، پرداخت نفقه بر عهده چه کسی است؟
بر اساس توانایی مالی آنها بینشان تقسیم میشود یا دادگاه متناسب با وضعیت مالی آنها حکم میدهد.
آیا دختران نیز مکلف به پرداخت نفقه پدر هستند؟
بله، تکلیف انفاق به والدین بین فرزندان پسر و دختر فرقی ندارد، مشروط بر داشتن تمکن مالی.
اگر پدر در جوانی و به دلیل تنبلی کار نکند، آیا فرزند باید به او نفقه بدهد؟
خیر، نفقه اقارب در صورتی واجب است که شخص به دلیل عجز (پیری، بیماری، نقص عضو یا عدم دسترسی به کار با وجود تلاش) نتواند معاش خود را تأمین کند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه نفقه زوجه و اقارب در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه نفقه پدر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.