دعوای مطالبه نفقه محجور — به زبانِ ساده
دعوای مطالبه نفقه محجور زمانی مطرح میشود که فردی به دلیل جنون، سفاهت یا صغار (محجور)، قادر به اداره امور مالی خود نبوده و ولی یا قیمِ او برای تأمین هزینه‌های زندگی، درمان و نگهداری وی، اقدام به مطالبه نفقه از شخص مکلف به انفاق می‌نماید. این دعوا با هدف تأمین حداقل نیازهای اساسی محجور از سوی اشخاص واجب‌النفقه اقارب اقامه می‌گردد. دادگاه پس از احراز حجر و استطاعت مالی منفق، حکم به پرداخت نفقه معوقه یا جاریه صادر می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: قیم یا نماینده قانونی محجور (یا خود محجور پس از رفع حجر برای نفقه گذشته) / خوانده: شخص یا اشخاصی که قانوناً مکلف به انفاق به محجور هستند (مانند پدر، جد پدری یا فرزند در صورت استطاعت).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا محل اقامت محجور
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند رسمی ولایت یا قیمومت، شناسنامه و کارت ملی محجور، حکم حجر (در صورت وجود)، مدارک اثبات نیاز محجور و استطاعت مالی خوانده، استشهادیه محلی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان خاصی ندارد؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش خواسته (نفقه معوقه تقویم‌شده) معادل دعاوی مالی منقول محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست توسط قیم یا نماینده قانونی
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه خانواده
- ۴. برگزاری جلسه رسیدگی و احراز استطاعت و نیاز
- ۵. صدور حکم
- ۶. اجرای حکم از طریق واحد اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
نحوه مطالبه نفقه محجور (صغیر، مجنون، سفیه) توسط ولی، قیم یا دادستان، و تقدم داشتنِ برداشتِ نفقه از اموال خودِ محجور در صورت داشتنِ مال، و در غیراین‌صورت الزامِ منفق.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مطالبه نفقه محجور از سوی قیم پیش از تعیین تکلیفِ اموال محجور / دیدگاه ۱: قیم باید ابتدا از اموال خود محجور نفقه را تامین کند / دیدگاه ۲: قیم می‌تواند مستقیماً دادخواست مطالبه نفقه از منفقِ قانونی (در صورت وجود) بدهد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز مصلحت محجور در نحوه هزینه کرد نفقه، میزان نفقه تعیین‌شده با توجه به وضعیت خاص جسمی یا روحی محجور (بیماری‌های خاص).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه نفقه معوقه و جاریه محجور به انضمام کلیه خسارات دادرسی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا قیم می‌تواند نفقه ایام گذشته محجور را مطالبه کند؟
بله، قیم مجاز است نفقه معوقه محجور را مطالبه نماید.
اگر منفق تمکن مالی نداشته باشد تکلیف چیست؟
در صورت عدم استطاعت منفق، تکلیفی به پرداخت نفقه وجود ندارد.
مرجع صالح برای رسیدگی کجاست؟
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا خواهان.
آیا هزینه دادرسی این دعوا معادل دعاوی مالی است؟
بله، بر اساس میزان نفقه مطالبهشده محاسبه میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه نفقه زوجه و اقارب در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه نفقه محجور ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.