دعوای مطالبه نفقه کودک تحت سرپرستی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که کودک تحت سرپرستی (شبه خانواده یا فرزندخوانده طبق قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست) نیازمند نفقه بوده و سرپرست قانونی یا نهادهای حمایتی مطالبه هزینههای زندگی او را از اشخاص مسئول یا از محل اموال اختصاص‌یافته مطرح می‌کنند. این نهاد حقوقی با هدف حمایت همه‌جانبه از اطفال بی‌سرپرست شکل گرفته است. دادگاه میزان نفقه را بر اساس نیازهای کودک و وضعیت مالی مشخص می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: سرپرست قانونی (متکفل سرپرستی) یا سازمان بهزیستی / خوانده: اشخاص مکلف یا صندوق‌های حمایتی (بر اساس شرایط خاص قانون حمایت)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی (یا حسبی بسته به نوع درخواست)
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا دادگاه صادرکننده حکم سرپرستی
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
حکم سرپرستی، شناسنامه کودک، اسناد مربوط به هزینههای نگهداری، آموزش و درمان، مدارک مالی سرپرست یا خوانده
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تابع مقررات عموم دعاوی مالی؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش خواسته مالی تعیین میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک
- ۲. ارجاع به دادگاه خانواده
- ۳. بررسی وضعیت کودک و تکالیف سرپرست
- ۴. صدور رای
- ۵. اجرا.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در این دعوا، اثباتِ رابطهٔ نسبی یا قانونی (فرزندخواندگی) و همچنین اثباتِ استنکافِ سرپرست از پرداخت نفقه یا عدمِ تواناییِ مالیِ او برای تأمینِ نیازهای ضروری کودک، کلیدی است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت دادگاه خانواده یا دادگاه عمومی / دیدگاه ۱: چون موضوع نفقه است، در صلاحیت دادگاه خانواده است / دیدگاه ۲: چون موضوع مربوط به کودک تحت سرپرستی (فرزندخوانده) است و نه لزوماً رابطه زوجیت یا نسب، برخی شعب آن را در صلاحیت دادگاه عمومی می‌دانند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ نفقهٔ متعارف با توجه به وضعیتِ مالیِ سرپرست، ضرورتِ هزینههای درمانی یا آموزشی خاص برای کودک، نحوهٔ اثباتِ عدمِ پرداخت توسط سرپرست.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه نفقه کودک تحت سرپرستی به شماره پرونده سرپرستی […] به انضمام هزینههای درمان و آموزش
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا سرپرست قانونی همیشه شخصاً باید نفقه را بدهد؟
طبق قانون سرپرست تعهد به نگهداری دارد اما در برخی موارد از صندوق‌های حمایتی نیز کمک دریافت میشود.
آیا این دعوا در دادگاه خانواده رسیدگی میشود؟
بله.
مدارک اصلی چیست؟
حکم سرپرستی و مدارک هزینه کودک.
آیا نفقه شامل هزینههای تحصیلی هم میشود؟
بله، با توجه به نیازهای عرفی کودک تعیین میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه نفقه زوجه و اقارب در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه نفقه کودک تحت سرپرستی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.