دعوای الزام به تمکین عام — به زبانِ ساده
تمکین عام به معنای حضور زن در منزل مشترک و پذیرش ریاست شوهر بر خانواده است. این دعوا زمانی مطرح میشود که زن بدون عذر شرعی یا قانونی از سکونت در منزل مشترک خودداری کند. در صورت اثبات عدم تمکین عام، زن مستحق نفقه نخواهد بود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان، زوج (شوهر) و خوانده، زوجه (زن) است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده (زوجه).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند نکاحیه (عقدنامه)، استشهادیه محلی، مدارک اثبات ترک منزل توسط زوجه (مانند صورت‌جلسه کلانتری یا اظهارنامه).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی برای بازگشت به منزل
- ۲. ثبت دادخواست الزام به تمکین
- ۳. تعیین وقت رسیدگی
- ۴. بررسی دفاعیات زوجه (مانند حق حبس یا خوف ضرر)
- ۵. صدور حکم
- ۶. اجرای حکم (در صورت امتناع زوجه، حکم تمکین میتواند مستندی برای صدور مجوز ازدواج مجدد یا عدم پرداخت نفقه باشد).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در حقوقِ ایران، تمکینِ عام به معنایِ پذیرشِ ریاستِ شوهر بر خانواده و سکونت در منزلِ مشترک است؛ عدمِ تمکینِ عام، حقِ نفقه را ساقط می‌کند (ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تأثیرِ حقِ حبس بر تمکینِ عام / دیدگاه ۱: زوجه تا زمانی که مهریه را دریافت نکرده، میتواند از تمکینِ عام خودداری کند و این نشوز محسوب نمی‌شود / دیدگاه ۲: حقِ حبس تنها مربوط به تمکینِ خاص است و زوجه همچنان مکلف به تمکینِ عام (حضور در منزل) است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ اینکه آیا منزلِ تهیه‌شده توسطِ زوج «متناسب با شأنِ زوجه» است یا خیر، بررسیِ ادعایِ زوجه مبنی بر وجودِ «خوفِ ضررِ جانی، مالی یا شرافتی» در صورتِ تمکین، ارزیابیِ رفتارهایِ زوج که ممکن است مانعِ تمکینِ زوجه شده باشد.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام زوجه به تمکین عام و بازگشت به منزل مشترک.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا حکم تمکین به معنای اجبار فیزیکی زن به بازگشت است؟
خیر، حکم تمکین ضمانت اجرای فیزیکی ندارد، اما آثار حقوقی مانند قطع نفقه دارد.
اگر زن حق حبس داشته باشد، آیا تمکین واجب است؟
خیر، تا زمانی که مهریه پرداخت نشده، زن میتواند از تمکین خودداری کند.
آیا تهیه مسکن مستقل برای تمکین الزامی است؟
بله، زوج باید مسکن مناسب و در شأن زوجه فراهم کند.
آیا عدم تمکین عام باعث طلاق میشود؟
به تنهایی خیر، اما میتواند یکی از دلایل عسر و حرج یا سوءرفتار تلقی شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تمکین و نشوز در حقوق ایران: شرایط، مراحل قانونی و پیامدها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به تمکین عام ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.