دعوای الزام به تمکین خاص — به زبانِ ساده
تمکین خاص به معنای برقراری رابطه زناشویی متعارف بین زوجین است. این دعوا زمانی مطرح میشود که زوجه بدون عذر شرعی یا قانونی از برقراری رابطه جنسی با همسر خود امتناع ورزد. این موضوع از تکالیف اصلی زوجه در قبال زوج است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان، زوج (شوهر) و خوانده، زوجه (زن) است.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده (زوجه).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند نکاحیه، مدارک اثبات عدم تمکین (مانند استشهادیه یا اقرار زوجه در صورت وجود)، نظریه پزشکی قانونی (در صورت ادعای بیماری یا عذر پزشکی).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست الزام به تمکین خاص
- ۲. تعیین وقت رسیدگی
- ۳. بررسی دفاعیات زوجه (مانند بیماری، عذر شرعی یا حق حبس)
- ۴. صدور حکم
- ۵. اجرای حکم (در صورت عدم تمکین، میتواند منجر به صدور مجوز ازدواج مجدد برای زوج شود).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ آمادگیِ زوجه برای تمکینِ عام و خاص و عدمِ وجودِ مانعِ شرعی یا قانونی (مانند بیماری یا استفاده از حق حبس). دادگاه معمولاً در صورتِ صدورِ حکمِ تمکین، زوجه را ملزم به بازگشت به منزلِ مشترک می‌کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزومِ تهیهٔ مسکنِ مستقل / دیدگاه ۱: زوج باید حتماً مسکنِ مستقل (جدا از خانواده) تهیه کند / دیدگاه ۲: اگر مسکنِ مشترک با خانوادهٔ زوج، دارای امکاناتِ رفاهی و حریمِ خصوصیِ کافی باشد، تمکین واجب است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا مسکنِ معرفی‌شده در شأنِ زوجه است؟، آیا اختلافاتِ قبلیِ زوجین مانعِ امنیتِ روانیِ زوجه در منزلِ مشترک است؟، آیا زوجه واقعاً قصدِ بازگشت دارد یا صرفاً برای دریافتِ نفقه ادعای آمادگی می‌کند؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام زوجه به تمکین خاص.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا در صورت بیماری زوجه، تمکین خاص واجب است؟
خیر، بیماریهای خاص یا عذرهای پزشکی مانع تمکین است.
آیا عدم تمکین خاص باعث سقوط مهریه میشود؟
خیر، مهریه حق زوجه است و با عدم تمکین ساقط نمیشود.
آیا برای اثبات عدم تمکین خاص، نیاز به شاهد است؟
اثبات این موضوع دشوار است و معمولاً با اقرار یا قرائن و شواهد قوی اثبات میشود.
آیا حق حبس شامل تمکین خاص هم میشود؟
بله، تا زمانی که مهریه پرداخت نشده، زوجه میتواند از تمکین خاص نیز خودداری کند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تمکین و نشوز در حقوق ایران: شرایط، مراحل قانونی و پیامدها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به تمکین خاص ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.