دعوای احراز حق حبس زوجه — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که زوجه پیش از دریافت کامل مهریه خود، از تمکین عام و خاص در برابر شوهر امتناع می‌کند. قانون به زن این حق را داده که تا مهریش پرداخت نشده، از ایفای وظایف زناشویی خود خودداری کند بدون اینکه این امر نشوز محسوب شود. احراز حق حبس به عنوان یک دفاع قانونی قوی در برابر دعوای تمکین شوهر به کار می‌رود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوجه (زن) / خوانده: زوج (شوهر) - معمولاً به صورت متقابل در پاسخ به دادخواست تمکین زوج مطرح می‌شود.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (مرتبط با حقوق مالی)، ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده رسیدگی‌کننده به دعوای تمکین
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند ازدواج، دادخواست مطالبه مهریه (در صورت اقدام به دریافت)، گواهی عدم پرداخت مهریه یا اجراییه ثبت
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مرور زمان اختصاصی؛ مهلت اعتراض همانند آراء دادگاه خانواده (۲۰ روز) است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل دعاوی غیرمالی
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. طرح دعوا یا دفاع در برابر دعوای تمکین شوهر با استناد به ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی
- ۲. اثبات اینکه مهریه حال (عندالمطالبه) است و پیش از این از سوی زوجه تقاضا شده است
- ۳. اثبات عدم نزدیکی پیش از دریافت مهریه (شرط اعمال حق حبس)
- ۴. صدور رای مبنی بر پذیرش حق حبس زوجه و رد دعوای تمکین شوهر
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
طبق ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی، زوجه می‌تواند تا زمانی که مهریه به او تسلیم نشده، از ایفای وظایفِ زناشویی (تمکین خاص) امتناع کند، مشروط بر اینکه مهریه حال باشد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تأثیرِ تمکینِ عام بر حق حبس / دیدگاه ۱: اگر زوجه تمکینِ عام کرده باشد (در منزلِ زوج ساکن شده باشد)، حقِ حبس ساقط می‌شود / دیدگاه ۲: تمکینِ عام حقِ حبس را ساقط نمی‌کند و زوجه همچنان می‌تواند از تمکینِ خاص امتناع کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا زوجه قبل از استفاده از حقِ حبس، تمکینِ خاص داشته است؟ (اگر داشته باشد، حقِ حبس ساقط است)، آیا مهریه عندالاستطاعه است یا عندالمطالبه؟، آیا زوج تواناییِ پرداختِ مهریه را دارد؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
اعلام و احراز حق حبس زوجه نسبت به مهریه و رد دعوای تمکین زوج به استناد ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا زن با داشتن حق حبس مستحق نفقه است؟
بله، با وجود حق حبس و امتناع از تمکین، حق نفقه زوجه ساقط نمی‌شود.
اگر مرد اعسار بدهد و مهریه تقسط شود، حق حبس از بین می‌رود؟
خیر، طبق رویه قضایی تا زمانی که تمام مهریه یا قسط اول پرداخت نشود، حق حبس باقی می‌ماند (نامطمئن در خصوص آخرین رویه دیوان عالی).
آیا حق حبس با گذشت زمان از بین می‌رود؟
خیر، مرور زمان ندارد.
شرط اصلی برای داشتن حق حبس چیست؟
عدم نزدیکی پیش از مطالبه مهریه و عندالمطالبه بودن مهر.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تمکین و نشوز در حقوق ایران: شرایط، مراحل قانونی و پیامدها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای احراز حق حبس زوجه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.