دعوای تجویز سکونت زوجه در مسکن علیحده — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که زوجه به دلیل وجود شرایطی خاص (مانند خوف ضرر جانی، مالی یا شرافتی) یا به دلیل توافق ضمن عقد، قصد دارد در مسکنی جدا از مسکن زوج زندگی کند. در این حالت، زوجه از دادگاه تقاضا می‌کند که به او اجازه دهد در مسکن علیحده (جداگانه) سکونت گزیند. دادگاه پس از بررسی ادله و شرایط، در صورت احراز ضرورت، حکم به تجویز سکونت در مسکن علیحده صادر می‌کند. این حکم مانع از استحقاق زوجه به دریافت نفقه نمی‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوجه / خوانده: زوج
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده (زوج)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند نکاحیه، مدارک اثبات‌کننده خوف ضرر (مانند گزارش کلانتری، استشهاد محلی، نظریه پزشکی قانونی یا حکم دادگاه مبنی بر محکومیت زوج به ضرب و جرح)، مدارک مربوط به شروط ضمن عقد (در صورت وجود)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی ندارد، اما باید در زمان وجود شرایط خوف ضرر مطرح شود. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (طبق تعرفه سالانه)
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به شعبه دادگاه خانواده
- ۳. تعیین وقت رسیدگی و ابلاغ به زوج
- ۴. تشکیل جلسه رسیدگی و بررسی ادله
- ۵. صدور رأی
- ۶. اجرای حکم (در صورت صدور حکم به نفع زوجه)
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ «عسر و حرج» یا «خطر جانی، مالی یا شرافتی» برای زوجه جهتِ خروج از منزلِ مشترک و سکونت در مسکن علیحده، بار اثباتِ سنگینی دارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکانِ الزامِ زوج به پرداختِ نفقه در مسکن علیحده / دیدگاه ۱: به محضِ صدورِ حکمِ تجویزِ سکونت، زوج ملزم به پرداختِ نفقه در مسکنِ جدید است / دیدگاه ۲: تا زمانی که حکمِ قطعیِ نشوز صادر نشود یا توافق نشود، زوج مکلف به پرداختِ نفقه در مسکنِ انتخابیِ زوجه نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ «خطر» (آیا واقعاً خطری وجود دارد یا صرفاً اختلافِ سلیقه است؟)، تعیینِ مسکنِ مناسب (آیا مسکنِ انتخابیِ زوجه در شأنِ اوست؟)، میزانِ سخت‌گیری در اثباتِ ادعای زوجه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم مبنی بر تجویز سکونت زوجه در مسکن علیحده به دلیل خوف ضرر جانی/شرافتی و تعیین مسکن توسط زوجه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا با گرفتن این حکم، نفقه به زوجه تعلق میگیرد؟
بله، در صورتی که دادگاه حکم به تجویز سکونت در مسکن علیحده صادر کند، زوجه همچنان مستحق دریافت نفقه است.
آیا زوج می‌تواند مانع از سکونت زوجه در مسکن علیحده شود؟
خیر، پس از صدور حکم قطعی دادگاه، زوج حق ممانعت ندارد.
آیا این حکم دائمی است؟
این حکم تا زمانی که شرایط خوف ضرر باقی است معتبر است و با رفع شرایط، زوج می‌تواند درخواست بازگشت به منزل مشترک را مطرح کند.
آیا برای این دعوا نیاز به وکیل است؟
الزامی نیست، اما به دلیل پیچیدگی اثبات خوف ضرر، توصیه میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تمکین و نشوز در حقوق ایران: شرایط، مراحل قانونی و پیامدها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تجویز سکونت زوجه در مسکن علیحده ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.