دعوای تعیین محل سکونت زوجه در موارد خوف ضرر — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که زوجه به دلیل وجود خطر جانی، مالی یا شرافتی در منزل مشترک، از دادگاه تقاضا می‌کند که محل سکونت را تعیین کند یا اجازه دهد در محل امنی سکونت داشته باشد. این دعوا در واقع نوعی اقدام حمایتی برای زوجه است تا از آسیب‌های احتمالی در امان بماند. دادگاه با بررسی وضعیت، محل سکونت مناسبی را تعیین یا تأیید می‌کند. این امر مانع از نشوز زوجه نمی‌شود و نفقه او نیز برقرار می‌ماند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوجه / خوانده: زوج
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده (زوج)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند نکاحیه، مدارک اثبات‌کننده خوف ضرر (گزارش پلیس، گواهی پزشکی قانونی، استشهاد محلی)، مدارک اثبات عدم امنیت در منزل فعلی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی ندارد. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست
- ۲. ارجاع به شعبه دادگاه خانواده
- ۳. رسیدگی و بررسی ادله
- ۴. صدور رأی مبنی بر تعیین محل سکونت
- ۵. اجرای حکم
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این دعوا معمولاً در قالبِ دستورِ موقت یا تأمینِ خواسته برای خروج از منزل مطرح میشود و فوریت در آن نقشِ کلیدی دارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیتِ دادگاهِ خانواده در صدورِ دستورِ موقتِ خروج از منزل / دیدگاه ۱: دادگاهِ خانواده صلاحیتِ ذاتی دارد / دیدگاه ۲: این موضوع در صلاحیتِ دادسرا (به عنوانِ تأمینِ دلیل یا دستورِ قضاییِ کیفری) است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ «خوفِ ضرر» (آیا صرفِ ادعای زوجه کافی است یا نیاز به گزارشِ کلانتری/پزشکی قانونی دارد؟)، نحوهٔ احرازِ فوریت، میزانِ سخت‌گیری در پذیرشِ شهادتِ شهود.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم مبنی بر تعیین محل سکونت زوجه در مسکن علی‌حده به دلیل خوف ضرر جانی/شرافتی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا دادگاه میتواند هر محلی را تعیین کند؟
دادگاه با توجه به شأن زوجه و شرایط موجود، محل مناسبی را تعیین می‌کند.
آیا زوج باید هزینه اجاره مسکن علی‌حده را بپردازد؟
بله، تأمین مسکن از وظایف زوج است و باید هزینه آن را بپردازد.
اگر زوج از پرداخت هزینه مسکن خودداری کند چه میشود؟
زوجه میتواند از طریق اجرای احکام یا دادخواست مطالبه نفقه اقدام کند.
آیا این دعوا با دعوای تمکین تداخل دارد؟
بله، اگر زوجه این دعوا را مطرح کند، دعوای تمکین زوج معمولاً رد میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تمکین و نشوز در حقوق ایران: شرایط، مراحل قانونی و پیامدها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تعیین محل سکونت زوجه در موارد خوف ضرر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.