دعوای طلاق به علت استنکاف یا عجز زوج از پرداخت نفقه — به زبانِ ساده
طلاق به علت استنکاف یا عجز زوج از پرداخت نفقه زمانی مطرح می‌شود که مرد از پرداخت نفقه امتناع ورزد یا توانایی پرداخت آن را نداشته باشد و امکان اجرای حکم دادگاه نیز وجود نداشته باشد. در این حالت زن می‌تواند از دادگاه تقاضای طلاق کند و دادگاه مرد را اجبار به طلاق می‌نماید. این دعوا حمایت قانونی مهمی برای زوجه در زمان عدم تأمین مالی توسط زوج محسوب می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوجه (زن) / خوانده: زوج (شوهر)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی، ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا محل سکونت زوجه
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند ازدواج، حکم قطعی محکومیت زوج به پرداخت نفقه، اجراییه صادره و عدم امکان وصول نفقه، شناسنامه و کارت ملی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ دادنامه بدوی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. طرح دعوای مطالبه نفقه و اخذ حکم قطعی
- ۲. صدور اجراییه و عدم موفقیت در وصول نفقه به دلیل امتناع یا عجز زوج
- ۳. ثبت دادخواست طلاق به استناد ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی
- ۴. ارجاع به دادگاه خانواده و بررسی عدم پرداخت نفقه
- ۵. صدور حکم الزام زوج به طلاق یا طلاق توسط دادگاه در صورت استنکاف زوج
- ۶. اجرای صیغه طلاق در دفتر رسمی
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
طبق ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی، ابتدا باید حکم الزام به پرداخت نفقه صادر و قطعی شود و در صورت عدم امکان اجرای حکم و عدم امکان الزام زوج، دادگاه حکم طلاق را صادر می‌کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان طلاق همزمان با مطالبه نفقه / دیدگاه ۱: حتماً باید ابتدا حکم نفقه قطعی شود و سپس دادخواست طلاق داده شود / دیدگاه ۲: اگر در همان جلسه دادگاه مشخص شود زوج توانایی پرداخت ندارد، می‌توان حکم طلاق را صادر کرد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر از «عجز» یا «استنکاف» زوج، میزان سخت‌گیری در اثبات عدم دسترسی به اموال زوج برای اجرای حکم نفقه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم طلاق به استناد ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی به علت استنکاف/عجز زوج از پرداخت نفقه به انضمام خسارات دادرسی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
شرط اصلی برای طلاق به علت عدم نفقه چیست؟
صدور حکم قطعی محکومیت زوج به پرداخت نفقه و عدم امکان اجرای آن به دلیل امتناع یا عجز شوهر.
آیا در این نوع طلاق، زن حق دارد مهریه خود را نیز مطالبه کند؟
بله، مهریه و نفقه حقوق مالی مستقل زوجه هستند و ربطی به اصل طلاق ندارند.
اگر مرد بعد از دادخواست نفقه بپردازد طلاق منتفی می‌شود؟
اگر پیش از صدور حکم قطعی طلاق یا در مهلت مقرر اقدام به پرداخت کند، دعوای طلاق رد می‌شود.
آیا این طلاق رجعی است یا بائن؟
طبق نظر مشهور و قوانین، این طلاق در برخی شرایط بائن محسوب می‌شود اما تابع احکام فقهی و قانونی مربوطه است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع طلاق و انحلال نکاح در حقوق ایران؛ شرایط، مراحل و مدارک ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای طلاق به علت استنکاف یا عجز زوج از پرداخت نفقه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.