دعوای الزام به ثبت نکاح دائم — به زبانِ ساده
الزام به ثبت نکاح دائم دعوایی است که زوجه (یا زوج) علیه طرف مقابل مطرح می‌کند تا او را ملزم به ثبت رسمی ازدواج شرعی که قبلاً واقع شده اما ثبت نشده است، نماید. این دعوا معمولاً زمانی مطرح می‌شود که زوج از ثبت رسمی ازدواج استنکاف می‌ورزد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان معمولاً زوجه است؛ خوانده زوج می‌باشد.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی، ادله اثبات زوجیت (مانند استشهادیه، اقرارنامه، مدارک پزشکی قانونی، یا حکم دادگاه مبنی بر اثبات زوجیت).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی ندارد. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
ثبت دادخواست، ارجاع به شعبه، اثبات وقوع نکاح (اگر مورد اختلاف باشد)، صدور حکم الزام به ثبت، ارجاع به دفترخانه برای ثبت رسمی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات زوجیت مقدمه لازم برای الزام به ثبت است؛ در صورت انکار زوج، ابتدا باید دعوای اثبات زوجیت با ادله شرعی (اقرار، شهادت شهود، امارات قضایی) مطرح شود و پس از قطعیت حکم، دادگاه حکم به الزام به ثبت نکاح می‌دهد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت دادگاه در رسیدگی به دعوای اثبات زوجیت همزمان با الزام به ثبت / دیدگاه ۱: دادگاه خانواده باید به هر دو خواسته در یک پرونده رسیدگی کند / دیدگاه ۲: ابتدا باید در شورای حل اختلاف یا دادگاه خانواده صرفاً اثبات زوجیت صورت گیرد و سپس در دفترخانه ثبت شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش شهادت شهود در صورت عدم وجود سند کتبی، میزان سخت‌گیری در احراز رابطه زوجیت، نحوه برخورد با ادعای وجود نکاح موقت به جای دائم.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به ثبت رسمی واقعه نکاح دائم مورخ ... در یکی از دفاتر رسمی ازدواج.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا ثبت نکاح دائم الزامی است؟
بله، طبق قانون حمایت خانواده، ثبت نکاح دائم الزامی است.
اگر زوج منکر ازدواج شود چه باید کرد؟
ابتدا باید دعوای «اثبات زوجیت» مطرح و پس از صدور حکم قطعی، دعوای «الزام به ثبت» مطرح شود.
آیا عدم ثبت نکاح جرم است؟
بله، برای مردی که از ثبت نکاح دائم خودداری کند، مجازات حبس یا جزای نقدی پیش‌بینی شده است.
آیا می‌توان همزمان با این دعوا، نفقه مطالبه کرد؟
بله، پس از اثبات زوجیت، امکان مطالبه نفقه وجود دارد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ثبت ازدواج دائم موقت، شرایط قانونی و پیامدهای حقوقی نکاح در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به ثبت نکاح دائم ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.