دعوای افشای اسناد سری و محرمانه در اثر مسامحه یا غفلت مامورین حفاظت از آنها — به زبانِ ساده
این جرم زمانی رخ می‌دهد که مأموران حفاظت یا افرادی که به силу وظیفه قانونی، اسناد و مدارک سری و محرمانه را در اختیار دارند، بر اثر مسامحه، غفلت یا عدم رعایت نظامات دولتی، موجب افشا، گم شدن یا دسترسی افراد غیرمجاز به این اسناد شوند. این جرم نیازی به سوءنیت خاص ندارد و خطای جزایی (غفلت و مسامحه) برای تحقق آن کافی است. طرح این شکایت از سوی نهادهای نظارتی یا امنیتی انجام میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: دادستان یا سازمان متبوعِ مأمور / متهم: مأمور یا مسئول حفاظتِ متخلف
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صلح (با توجه به میزان مجازات و نوع سند) یا دادگاه کیفری ۲ حسب مورد؛ محل وقوع جرم
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گزارش حراست یا بازرسی سازمان مربوطه، مستندات دال بر سری یا محرمانه بودن اسناد، صورتجلسه افشا یا مفقودی اسناد، نظریه کارشناسی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی کیفری
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. کشف جرم توسط نهادهای نظارتی یا اعلام گزارش حراست
- ۲. ثبت شکایت در دادسرا یا ارجاع مستقیم به دادگاه صلح حسب آیین‌نامه
- ۳. تحقیقات مقدماتی
- ۴. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه
- ۵. رسیدگی دادگاه و صدور حکم
- ۶. اجرای حکم
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تفاوت این جرم با جاسوسی و افشای عمدی در عنصر روانی آن است؛ در اینجا «مسامحه، غفلت یا عدم رعایت نظامات» مطرح است و مرتکب سوءنیتِ خاصِ براندازی یا کمک به بیگانگان ندارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوه تعیین درجه‌ی سری یا محرمانه بودن اسناد در غیاب دسته‌بندی رسمی / دیدگاه ۱: ملاک آیین‌نامه‌های داخلی سازمان مربوطه است / دیدگاه ۲: ملاک نظر کارشناس رسمی دادگستری یا نهادهای امنیتی بالادستی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزان خسارت وارده به امنیت ملی یا سازمان، تشخیص حد نصابِ غفلتِ حرفه‌ای در مقایسه با قصور ساده.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات کیفری متهم به اتهام افشای اسناد سری و محرمانه بر اثر مسامحه و غفلت در انجام وظایف قانونی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای تحقق این جرم سوءنیت لازم است؟
خیر، این جرم با غفلت و مسامحه نیز محقق میشود.
اگر سند محرمانه باشد اما خسارتی ایجاد نشود باز هم جرم است؟
بله، صرف افشا یا دسترسی غیرمجاز بر اثر مسامحه جرم است و وقوع خسارت شرط تحقق نیست.
مرجع صالح برای رسیدگی کجاست؟
دادگاه صلح یا دادگاه کیفری با توجه به میزان مجازات تعیینشده در قانون صلاحیت دارند.
آیا سازمان متبوع میتواند گذشت کند؟
خیر، این جرم جنبه عمومی دارد و با گذشت سازمان متوقف نمیشود.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی جرم اخلال در نظم و آسایش عمومی؛ تعریف، مجازات و مراحل قانونی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای افشای اسناد سری و محرمانه در اثر مسامحه یا غفلت مامورین حفاظت از آنها ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.