دعوای برداشت عمدی و جوهی زائد بر میزان مقرر در قانون تامین اجتماعی به عنوان حق بیمه از فرد یا حقوق و مزایای بیمه شدگان از سوی کارفرمایان — به زبانِ ساده
این جرم زمانی تحقق می‌یابد که کارفرما علاوه بر میزان حق بیمه مقرر قانونی، مبلغی اضافه بر سهم بیمه‌شده به‌صورت عمدی و غیرقانونی از حقوق و مزایای کارگر کسر نماید. این عمل تجاوز به حقوق قانونی بیمه‌شده محسوب شده و قانون‌گذار برای آن ضمانت اجرای کیفری در نظر گرفته است. هدف از این جرم، حمایت از حقوق مالی کارگران در برابر تعدیات کارفرمایان است. طرح شکایت در این خصوص موجب الزام کارفرما به استرداد وجوه کسر شده و مجازات قانونی خواهد بود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: بیمه‌شده (کارگر) / مشتکی‌عنه: کارفرما یا مسئول پرداخت حقوق
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صلح محل وقوع جرم یا محل کار
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار، فیش‌های حقوقی دلالت بر کسر غیرقانونی، لیست بیمه، سوابق پرداخت حقوق، شهادت شهود
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان تعقیب جرایم تعزیری درجه هفت یا هشت (نامطمئن)؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی دادگاه صلح
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی کیفری در دادگاه صلح
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه صلح
- ۴. اححضار کارفرما و اخذ دفاعیات
- ۵. صدور رای و دستور رد مال (استرداد وجوه)
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این جرم طبق ماده ۱۸۳ قانون تأمین اجتماعی قابل پیگرد است. نکته حیاتی این است که کسرِ حق بیمه باید «زائد بر میزان مقرر» باشد. اگر کارفرما طبق توافق یا اشتباه محاسباتی بیش از سهم قانونی کارگر کسر کرده باشد، باید مرز بین «اختلاف حقوقی/مدنی» و «جرم کیفری» مشخص شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: ماهیت کسرِ اضافه / دیدگاه ۱: هرگونه کسرِ اضافه، جرمِ کیفری است / دیدگاه ۲: اگر کسرِ اضافه ناشی از اشتباه محاسباتی باشد و سوءنیت (قصدِ انتفاع شخصی کارفرما) وجود نداشته باشد، موضوع جنبه حقوقی دارد و کیفری نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احرازِ «سوءنیت» در کسرِ مبالغ، آیا کارفرما از این کسرِ اضافه منتفع شده است یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات مشتکی‌عنه به اتهام برداشت عمدی و غیرقانونی زائد بر میزان مقرر حق بیمه از حقوق اینجانب و استرداد وجوه مسروقه/کسب‌شده
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کسر حق بیمه مازاد نیاز به اثبات سوءنیت دارد؟
بله، عمدی بودن عمل از ارکان این جرم است.
مرجع صالح برای رسیدگی کجاست؟
دادگاه صلح محل وقوع جرم.
آیا می‌توان همزمان در اداره کار هم طرح دعوا کرد؟
بله، دعاوی حقوقی کارگر و کارفرما در اداره کار و جنبه کیفری در دادگاه صلح قابل پیگیری است.
هزینه دادرسی کیفری چقدر است؟
بر اساس تعرفههای مصوب خدمات قضایی برای جرایم قابل رسیدگی در دادگاه صلح محاسبه میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق کار و بیمه بیکاری در ایران: از اخراج تا دریافت مقرری ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای برداشت عمدی و جوهی زائد بر میزان مقرر در قانون تامین اجتماعی به عنوان حق بیمه از فرد یا حقوق و مزایای بیمه شدگان از سوی کارفرمایان ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.