دعوای دستور بلا دلیل عدم پرداخت وجه چک به بانک — به زبانِ ساده
این جرم زمانی رخ می‌دهد که صادرکننده یا ذینفع چک بدون وجود جهات قانونی ذکر شده در قانون (مانند فقدان چک، سرقت، خیانت در امانت و...) به بانک دستور عدم پرداخت وجه چک را بدهد. این اقدام موجب اخلال در نظام پرداخت و تضییع حقوق دارنده چک می‌شود. شکایت کیفری برای برخورد با سوءاستفاده از حق دستور عدم پرداخت مطرح می‌گردد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: دارنده چک؛ مشکی‌عنح: صادرکننده یا دستوردهنده عدم پرداخت.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم و دادگاه صلح.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل چک، گواهی عدم پرداخت با ذکر علت (دستور عدم پرداخت)، مستندات اثبات کذب بودن ادعای صادرکننده.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
رعایت مهلت‌های مرور زمان جرایم تعزیری.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی کیفری مطابق تعرفه قانونی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. مراجعه به بانک و دریافت گواهی عدم پرداخت حاوی دستور عدم پرداخت
- ۲. ثبت شکواییه در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به دادسرا و تحقیقات مقدماتی
- ۴. ارسال پرونده به دادگاه
- ۵. صدور حکم کیفری.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
طبق قانون صدور چک، دستور عدم پرداخت باید مستند به سرقت، مفقودی، جعل، کلاهبرداری یا خیانت در امانت باشد. اگر دستور بدون دلیل موجه یا با ادعای واهی باشد، صادرکننده به مجازات حبس و پرداخت خسارت محکوم می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: اثباتِ ادعای «خیانت در امانت» یا «کلاهبرداری» به عنوان دلیل دستور عدم پرداخت / دیدگاه ۱: باید حتماً حکم قطعی کیفری مبنی بر خیانت در امانت صادر شده باشد / دیدگاه ۲: صرفِ طرح شکایت کیفری در دادسرا برای توجیه دستور عدم پرداخت کافی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا ادعای صادرکننده مبنی بر خیانت در امانتِ دارنده، قرین به صحت است؟، آیا دستور عدم پرداخت با سوءنیت برای فرار از دین بوده است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب کیفری مشتکی‌عنح به اتهام صدور دستور بلاجهت عدم پرداخت وجه چک شماره... .
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
جهات قانونی دستور عدم پرداخت چیست؟
مفقودی، سرقت، جعل، خیانت در امانت یا کلاهبرداری.
آیا دستور عدم پرداخت مطلقا جرم است؟
خیر، اگر بر اساس یکی از موارد قانونی باشد جرم نیست.
مجازات این جرم چیست؟
حبس و جزای نقدی مطابق ماده ۱۴ قانون صدور چک.
آیا می‌توان خسارت تأخیر تأدیه را مطالبه کرد؟
بله.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی مسدود شدن حساب بانکی و روش‌های رفع مسدودی آن ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای دستور بلا دلیل عدم پرداخت وجه چک به بانک ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.