دعوای تظاهر و مداخله در وکالت — به زبانِ ساده
تظاهر و مداخله در امر وکالت زمانی رخ میدهد که شخصی بدون داشتن پروانه رسمی وکالت از مراجع ذی‌صلاح، خود را به عنوان وکیل دادگستری معرفی کرده یا در دادگاه‌ها و مراجع رسمی به عنوان وکیل مداخله نماید. این جرم به منظور حمایت از نظم عمومی و حقوق مراجعین به دستگاه قضایی پیش‌بینی شده است. شکایت زمانی مطرح می‌شود که فردی با فریب، خود را وکیل معرفی کرده و اقدام به اخذ وجه یا انجام کار حقوقی کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (مواد متضرر یا کانون وکلای دادگستری/مرکز وکلا) علیه مشتکی‌عنه (فاقد پروانه وکالت).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صلح محل وقوع جرم.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
وکالت‌نامه جعلی یا دست‌نویس، اسناد مالی پرداختی به متهم، شهادت شهود، استعلام از کانون وکلای دادگستری یا مرکز وکلا مبنی بر عدم عضویت متهم.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رای دادگاه صلح.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی کیفری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه صلح
- ۴. تحقیقات مقدماتی و استعلام وضعیت پروانه متهم
- ۵. صدور حکم کیفری
- ۶. ارجاع به اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این جرم (ماده ۵۵ قانون وکالت) بسیار حساس است. نکته کلیدی، اثباتِ «دخالتِ عملی» در امرِ وکالت است؛ صرفِ مشاوره دادن، جرم نیست، بلکه «قبولِ وکالت» یا «انجامِ اقداماتِ قضایی» به عنوانِ وکیل بدونِ داشتنِ پروانه، جرم است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مصداقِ دخالت / دیدگاه ۱: هرگونه تنظیمِ لایحه یا دادخواست توسطِ غیروکیل، دخالت در امرِ وکالت است / دیدگاه ۲: تنظیمِ لایحه توسطِ غیروکیل (اگر به نامِ خودِ موکل باشد) جرم نیست و فقط «وکالت کردن» (حضور در دادگاه یا امضای قرارداد وکالت) جرم است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا متهم از این کار «حق‌الوکاله» دریافت کرده است؟، آیا متهم خود را به عنوان «وکیل دادگستری» معرفی کرده است؟، آیا اقداماتِ انجام‌شده در حدِ «مشاوره» بوده یا «نمایندگیِ قضایی»؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات کیفری مشتکی‌عنه به اتهام تظاهر و مداخله غیرقانونی در امر وکالت.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کارشناسان حقوقی شرکتها نیز مشمول این ماده میشوند؟
خیر، اگر در چهارچوب وظایف درونسازمانی باشد مداخله در وکالت دادگستری محسوب نمیشود.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
خیر، غیرقابل گذشت است.
مرجع صالح رسیدگی کجاست؟
دادگاه صلح محل وقوع جرم.
آیا وجه دریافتی قابل استرداد است؟
بله، دادگاه ضمن حکم کیفری به رد مال نیز حکم میدهد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع وکالت در دادگستری، مراحل دادرسی و اجرای احکام در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تظاهر و مداخله در وکالت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.