دعوای استفاده نامزدهای ریاست جمهوری از وسایل و امکانات دولتی و عمومی — به زبانِ ساده
این جرم زمانی محقق می‌شود که نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری، شخصاً یا از طریق ستاد خود، از امکانات، بودجه، وسایل نقلیه، یا نیروی انسانی متعلق به دستگاه‌های دولتی و عمومی برای تبلیغات انتخاباتی استفاده کند. هدف از این جرم، حفظ اصل بی‌طرفی دستگاه‌های حاکمیتی و جلوگیری از نابرابری در رقابت‌های انتخاباتی است. این اقدام نقض صریح قانون انتخابات ریاست‌جمهوری محسوب شده و جرم‌انگاری شده است. شاکی و مشتکی‌عنه: شاکی می‌تواند هر شهروند، هیئت‌های اجرایی یا نظارت باشد؛ مشتکی‌عنه نامزد ریاست‌جمهوری یا مسئول ستاد اوست.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (به دلیل تضییع حقوق عمومی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم (صلاحیت محلی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مستندات استفاده از امکانات (عکس، فیلم، صورت‌جلسه، شهادت شهود، گزارش بازرسان).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان تعقیب مطابق قانون مجازات اسلامی؛ مهلت اعتراض به قرارها ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری (طبق تعرفه خدمات قضایی).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به دادسرا
- ۴. تحقیقات مقدماتی
- ۵. صدور قرار جلب به دادرسی یا منع تعقیب
- ۶. صدور کیفرخواست
- ۷. رسیدگی در دادگاه کیفری.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این جرم ناظر بر «استفاده‌کننده» (نامزد) است. اثبات سوءنیت و آگاهی نامزد از دولتی بودن امکانات برای تحقق جرم ضروری است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تعریف «امکانات عمومی» / دیدگاه ۱: شامل هرگونه اموال و خدمات متعلق به نهادهای عمومی غیردولتی (مانند شهرداری‌ها) می‌شود / دیدگاه ۲: صرفاً شامل اموال و بودجه‌های دولتی (وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی) است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا استفاده از خودروی سازمانی که در اختیار نامزد است، در هر شرایطی جرم است؟، مرز بین استفاده شخصی و استفاده انتخاباتی از امکانات عمومی کجاست؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات کیفری مشتکی‌عنه به اتهام استفاده غیرقانونی از امکانات دولتی جهت تبلیغات انتخاباتی. نمونهٔ شرحِ شکایت: ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان [نام شهر]؛ با سلام، احتراماً به استحضار می‌رساند آقای [نام نامزد] به عنوان نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری، در تاریخ [تاریخ] با استفاده از [ذکر نوع امکانات دولتی، مثلاً خودروی پلاک دولتی یا سالن اجتماعات اداره] اقدام به تبلیغات انتخاباتی نموده است. با توجه به ممنوعیت صریح ماده ۶۸ قانون انتخابات ریاست‌جمهوری، تقاضای تعقیب کیفری نامبرده و مسئولین مربوطه را دارم.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا استفاده از امکانات دولتی در خارج از ساعات اداری مجاز است؟
خیر، قانون مطلق است و هرگونه استفاده از امکانات دولتی برای تبلیغات ممنوع است.
آیا این جرم فقط شامل نامزد می‌شود؟
خیر، مسئولین ستاد و هر شخصی که امکانات را در اختیار قرار داده نیز قابل تعقیب است.
آیا می‌توانم به صورت ناشناس شکایت کنم؟
خیر، شکواییه باید حاوی مشخصات شاکی باشد.
مجازات این جرم چیست؟
مجازاتهای تعزیری درجه ۶ یا ۷ بسته به نظر قاضی و میزان تخلف.
راهنمای کامل: راهنمای جامع انتخابات و همه‌پرسی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای استفاده نامزدهای ریاست جمهوری از وسایل و امکانات دولتی و عمومی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.