دعوای توهین به جنس زن به وسیله مطبوعات — به زبانِ ساده
این جرم زمانی محقق می‌شود که یک نشریه یا مطبوعات با انتشار مطالب، تصاویر یا کاریکاتورهایی، اقدام به توهین، تحقیر یا تخریب شخصیت زنان به عنوان یک جنسیت نماید. این اقدام فراتر از نقد منصفانه بوده و با هدف هتک حرمت یا ترویج نگاه جنسیتیِ توهین‌آمیز صورت می‌گیرد. این جرم در زمره جرایم مطبوعاتی قرار دارد و به دلیل ماهیت عمومی، پیگرد آن میتواند توسط مدعیالعموم یا شاکی خصوصی انجام شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (شخص حقیقی یا مدعیالعموم) علیه مدیرمسئول نشریه (به عنوان مسئول اصلی محتوای نشریه).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (در صورت جنبه عمومی) یا قابل گذشت (در صورت شکایت شاکی خصوصی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه کیفری یک (به دلیل صلاحیت رسیدگی به جرایم مطبوعاتی با حضور هیئت منصفه)؛ صلاحیت محلی دادگاهی است که محل انتشار نشریه در حوزه آن واقع است.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نسخه چاپی یا الکترونیکی نشریه حاوی مطلب توهین‌آمیز، پرینت صفحه مربوطه، مدارک شناسایی شاکی، استشهادیه (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان تعقیب مطابق قانون مجازات اسلامی (بسته به درجه جرم)؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ حکم.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری (مبلغ مقطوع طبق تعرفه).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به دادسرا (شعبه ویژه جرایم مطبوعاتی)
- ۴. تحقیقات مقدماتی و احضار مدیرمسئول
- ۵. صدور کیفرخواست
- ۶. رسیدگی در دادگاه کیفری یک با حضور هیئت منصفه
- ۷. صدور حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
طبق ماده ۶ قانون مطبوعات، توهین به اشخاص ممنوع است. در مطبوعات، اگر توهین به شخص حقیقی باشد، شاکی خصوصی لازم است. اگر توهین به جنس زن به صورت کلی باشد، دادستان به عنوان مدعیالعموم میتواند ورود کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مصداق توهین / دیدگاه ۱: استفاده از الفاظ رکیک و صریح / دیدگاه ۲: استفاده از کنایات و استعاراتی که در عرف جامعه توهین‌آمیز تلقی می‌شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا عبارت به کار رفته عرفاً توهین است، آیا شاکی خصوصی ذی‌نفع است، آیا متن در مقام نقدِ عملکرد بوده یا توهین به ذاتِ جنسیت.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
شکایت علیه مدیرمسئول نشریه [نام نشریه] به اتهام توهین به جنس زن از طریق انتشار مطلب در شماره [شماره نشریه]. نمونهٔ شرحِ شکایت: ریاست محترم دادسرای فرهنگ و رسانه؛ احتراما به استحضار می‌رساند نشریه [نام نشریه] در شماره مورخ [تاریخ]، در صفحه [شماره صفحه]، با انتشار مطلبی تحت عنوان [عنوان مطلب]، اقدام به توهین و تحقیر جنسیت زن نموده است. این اقدام نه تنها خلاف اخلاق عمومی است، بلکه مصداق بارز توهین مطبوعاتی می‌باشد. لذا با توجه به مسئولیت قانونی مدیرمسئول، تقاضای تعقیب کیفری نامبرده را دارم.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا می‌توان از نویسنده مطلب شکایت کرد؟
مسئولیت اصلی با مدیرمسئول است، اما نویسنده نیز به عنوان معاون یا شریک جرم قابل تعقیب است.
آیا این جرم حتماً باید شاکی خصوصی داشته باشد؟
خیر، دادستان به عنوان مدعیالعموم میتواند راساً علیه نشریه اعلام جرم کند.
آیا هیئت منصفه در همه مراحل حضور دارد؟
خیر، فقط در مرحله رسیدگی در دادگاه کیفری یک.
مجازات این جرم چیست؟
مجازات حبس، شلاق یا جزای نقدی بسته به نظر قاضی و نوع توهین تعیین می‌شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اخذ مجوز و فعالیت در حوزه مطبوعات و نشریات در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای توهین به جنس زن به وسیله مطبوعات ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.