دعوای تحریض و تشویق افراد و گروهها به ارتکاب اعمالی علیه امنیت، حیثیت و منافع جمهوری اسلامی ایران در داخل یا خارج به وسیله مطبوعات — به زبانِ ساده
این جرم یکی از سنگین‌ترین جرایم مطبوعاتی است که در آن نشریه با انتشار محتوا، افراد یا گروهها را به اقدام علیه امنیت ملی، حیثیت نظام یا منافع جمهوری اسلامی ایران تشویق یا تحریک می‌کند. این اقدام می‌تواند شامل دعوت به شورش، جاسوسی، یا تضعیف ارکان نظام باشد. به دلیل حساسیت موضوع، این پرونده‌ها معمولاً با حساسیت ویژه امنیتی و قضایی پیگیری می‌شوند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
دادستان (به عنوان مدعی‌العموم) علیه مدیرمسئول نشریه و نویسنده مطلب.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه کیفری یک (با حضور هیئت منصفه)؛ صلاحیت محلی محل انتشار نشریه.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نسخه نشریه، گزارش نهادهای امنیتی یا ضابطین قضایی، تحلیل محتوایی مطلب منتشر شده.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان تعقیب در جرایم علیه امنیت ملی طولانی‌تر است؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی کیفری (مبلغ مقطوع).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. اعلام جرم توسط دادستان یا نهادهای امنیتی
- ۲. ارجاع به دادسرای فرهنگ و رسانه
- ۳. تحقیقات مقدماتی و صدور قرار تامین
- ۴. صدور کیفرخواست
- ۵. رسیدگی در دادگاه کیفری یک با حضور هیئت منصفه
- ۶. صدور حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این جرم از جرایم علیه امنیت ملی است و در بند ۱ ماده ۶ قانون مطبوعات تصریح شده است. رسیدگی به این جرایم معمولاً در صلاحیت دادگاه کیفری یک است و حساسیت بسیار بالایی دارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مرز بین نقد و تحریض / دیدگاه ۱: هرگونه انتقاد تند که منجر به ناآرامی شود، تحریض است / دیدگاه ۲: تنها دعوتِ صریح و عملی به اقداماتِ خشونت‌آمیز یا براندازانه، تحریض محسوب میشود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا متنِ منتشر شده دارای «قصدِ مجرمانه» برای برهم زدن امنیت است، آیا بین انتشار مطلب و اقداماتِ احتمالیِ بعدی رابطه علیت وجود دارد، آیا مطلب در چارچوب آزادی بیانِ انتقادی است یا عبور از خطوط قرمز امنیت ملی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
اعلام جرم علیه مدیرمسئول نشریه [نام نشریه] به اتهام تحریض و تشویق به اقدامات علیه امنیت ملی. نمونهٔ شرحِ شکایت: ریاست محترم دادسرای فرهنگ و رسانه؛ به استحضار می‌رساند نشریه [نام نشریه] در شماره مورخ [تاریخ]، با انتشار مقاله‌ای تحت عنوان [عنوان مقاله]، صراحتاً مخاطبان را به [شرح اقدام تحریک‌آمیز] علیه امنیت و منافع جمهوری اسلامی ایران تشویق نموده است. این اقدام مصداق بارز ماده قانونی مربوط به جرایم علیه امنیت ملی است. لذا تقاضای تعقیب کیفری مدیرمسئول و نویسنده مطلب را دارم.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا این جرم مشمول مرور زمان میشود؟
جرایم علیه امنیت ملی معمولاً مشمول مرور زمانهای طولانیمدت هستند و در برخی موارد مرور زمان ندارند.
آیا هیئت منصفه در این پرونده‌ها نقش دارد؟
بله، در تمامی جرایم مطبوعاتی، حضور هیئت منصفه الزامی است.
آیا مدیرمسئول می‌تواند ادعا کند از محتوا بی‌خبر بوده است؟
خیر، مدیرمسئول مسئولیت قانونی محتوای نشریه را بر عهده دارد و جهل او رافع مسئولیت نیست.
مجازات این جرم چیست؟
بسته به شدت اقدام و تاثیر آن، مجازاتهای سنگین حبس و محرومیت از فعالیت مطبوعاتی در انتظار متهمان است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اخذ مجوز و فعالیت در حوزه مطبوعات و نشریات در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تحریض و تشویق افراد و گروهها به ارتکاب اعمالی علیه امنیت، حیثیت و منافع جمهوری اسلامی ایران در داخل یا خارج به وسیله مطبوعات ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.