دعوای فاش نمودن و انتشار اسناد و دستورها و مسائل محرمانه، اسرار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نقشه و استحکامات نظامی به وسیله مطبوعات — به زبانِ ساده
این جرم زمانی محقق می‌شود که فردی (به‌ویژه مدیر مسئول یا نویسنده نشریه) اقدام به انتشار اسناد، دستورها، اسرار نظامی، نقشه‌ها یا استحکامات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در مطبوعات نماید. این اقدام به دلیل تهدید امنیت ملی و توان دفاعی کشور، جرم‌انگاری شده است. هدف از این جرم، جلوگیری از درز اطلاعات طبقه‌بندی شده‌ای است که افشای آن‌ها میتواند به دشمنان کمک کند. شاکی و متهم: شاکی معمولاً نهادهای امنیتی، نظامی یا دادستان به نمایندگی از جامعه است. متهم مدیر مسئول نشریه، نویسنده یا هر شخصی است که اقدام به انتشار نموده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (دادستان یا نهاد ذی‌نفع) علیه متهم (مدیر مسئول نشریه/سایت خبری)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (به دلیل جنبه عمومی و امنیتی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه کیفری یک (به دلیل ماهیت امنیتی و صلاحیت رسیدگی به جرایم مطبوعاتی با موضوعات خاص)؛ صلاحیت محلی دادگاهی است که جرم در حوزه آن واقع شده یا نشریه در آنجا منتشر شده است.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نسخه نشریه یا لینک انتشار، گزارش ضابطین قضایی، نظریه کارشناسی نهادهای امنیتی مبنی بر محرمانه بودن اسناد، پروانه انتشار نشریه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان تعقیب طبق قانون مجازات اسلامی؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی در دعاوی کیفری (هزینه شکایت کیفری) طبق تعرفه جاری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکایت در دادسرا یا اعلام جرم توسط دادستان
- ۲. ارجاع به شعبه بازپرسی
- ۳. احضار متهم و اخذ دفاعیات
- ۴. صدور قرار جلب به دادرسی
- ۵. صدور کیفرخواست
- ۶. ارسال پرونده به دادگاه کیفری
- ۷. صدور حکم
- ۸. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
صلاحیت ذاتی دادگاه؛ این جرایم معمولاً در صلاحیت دادگاه‌های کیفری یک (به دلیل مجازات‌های سنگین) یا دادگاه‌های نظامی (اگر مرتکب نظامی باشد) قرار می‌گیرند و رسیدگی به آن‌ها در صلاحیت دادگاه مطبوعات (کیفری یک) با حضور هیئت منصفه است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمولِ عنوانِ «جاسوسی» یا «افشای اسرار» / دیدگاه ۱: اگر انتشار منجر به آسیب به امنیت ملی شود، مشمول مجازات‌های سنگین‌تر (جاسوسی) است / دیدگاه ۲: اگر صرفاً انتشارِ بدونِ قصدِ براندازی باشد، مشمول قانون مطبوعات است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ «محرمانه بودن» سند (آیا واقعاً محرمانه بوده یا صرفاً برچسب خورده)، احرازِ «قصدِ اضرار به امنیت کشور»، میزانِ تأثیرِ انتشار در تضعیفِ توانِ دفاعی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات متهم به اتهام انتشار اسناد محرمانه نظامی و امنیتی از طریق نشریه [نام نشریه]. نمونهٔ شرحِ شکایت: ریاست محترم دادسرای فرهنگ و رسانه؛ بدین‌وسیله به استحضار می‌رساند نشریه [نام نشریه] در شماره مورخ [تاریخ]، اقدام به انتشار نقشه‌ها و اسناد محرمانه مربوط به [نام نهاد نظامی] نموده است که این اقدام مصداق بارز افشای اسرار نظامی و تهدید امنیت ملی است. لذا با توجه به مستندات پیوست، تقاضای تعقیب کیفری مدیر مسئول و نویسنده مطلب را دارم.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا اگر اسناد از قبل در اینترنت بوده باشد، باز هم جرم است؟
بله، انتشار مجدد اسناد محرمانه نظامی توسط نشریه، جرم مستقل محسوب می‌شود.
آیا مدیر مسئول همیشه مسئول است؟
بله، طبق قانون مطبوعات، مدیر مسئول مسئولیت نهایی محتوای نشریه را بر عهده دارد.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
خیر، به دلیل ماهیت امنیتی و عمومی، گذشت شاکی تأثیری در توقف تعقیب ندارد.
مجازات این جرم چیست؟
بسته به میزان خسارت و نوع سند، میتواند شامل حبسهای تعزیری سنگین باشد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اخذ مجوز و فعالیت در حوزه مطبوعات و نشریات در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای فاش نمودن و انتشار اسناد و دستورها و مسائل محرمانه، اسرار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی نقشه و استحکامات نظامی به وسیله مطبوعات ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.