دعوای اهانت به مقام معظم رهبری و مراجع مسلم تقلید به وسیله مطبوعات — به زبانِ ساده
این جرم زمانی محقق می‌شود که فردی از طریق مطبوعات، نشریات یا رسانه‌های جمعی به مقام معظم رهبری یا مراجع عظام تقلید اهانت کند. هدف از جرم‌انگاری این رفتار، حمایت از ارزش‌های عالی دینی و سیاسی نظام و حفظ نظم عمومی است. این شکایت پس از انتشار مطلب توهین‌آمیز در رسانه قابل طرح است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی خصوصی (یا مدعی‌العموم/دادستان) علیه مدیر مسئول نشریه و نویسنده مطلب.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای فرهنگ و رسانه و سپس دادگاه کیفری صلاحیت‌دار (با توجه به صلاحیت‌های جدید، دادگاه صلح یا کیفری یک استان حسب مورد).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نسخه اصل یا تصویر برابر اصل نشریه مورد نظر، مستندات انتشار (لینک یا شماره انتشار)، شناسنامه و کارت ملی شاکی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری مطابق قانون مجازات اسلامی؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی کیفری و هزینه‌های نشر اکاذیب و جرایم مطبوعاتی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
ثبت شکایت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی - ارجاع به دادسرا و تحقیقات مقدماتی - صدور کیفرخواست - ارسال به دادگاه صلح/کیفری - رسیدگی و صدور حکم - تجدیدنظرخواهی (در صورت نیاز) - اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این جرم از جرایمِ علیه امنیت و مقدسات است و معمولاً با سخت‌گیریِ حداکثری مواجه می‌شود. دفاع در این پرونده‌ها بسیار دشوار است و «نیتِ خیر» یا «نقدِ دلسوزانه» معمولاً پذیرفته نمی‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمولِ عنوانِ «اهانت» نسبت به مراجع تقلید / دیدگاه ۱: هرگونه نقدِ عملکردِ سیاسیِ مراجع، اهانت تلقی می‌شود / دیدگاه ۲: نقدِ دیدگاه‌های فقهیِ مراجع، اگر بدونِ توهینِ لفظی باشد، آزاد است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ عباراتِ دوپهلو (آیا کنایه بوده یا صراحت)، تشخیصِ اینکه آیا مخاطبِ متن، مقامِ مذکور بوده است یا خیر، میزانِ حساسیتِ قاضی نسبت به جایگاهِ ولایت و مرجعیت.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات خوانده به اتهام اهانت به مقام معظم رهبری/مراجع تقلید به وسیله مطبوعات.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا مسئولیت متوجه نویسنده است یا مدیر مسئول؟
طبق قانون مطبوعات، مدیر مسئول مسئول اصلی است، اما نویسنده نیز به عنوان شریک یا معاون قابل تعقیب است.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
خیر، به دلیل جنبه عمومی شدید، غیرقابل گذشت است.
مرجع صالح کجاست؟
دادسرای تخصصی فرهنگ و رسانه.
آیا توقیف نشریه امکان‌پذیر است؟
بله، با دستور دادستان یا دادگاه صلح/کیفری طبق قانون مطبوعات.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اخذ مجوز و فعالیت در حوزه مطبوعات و نشریات در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اهانت به مقام معظم رهبری و مراجع مسلم تقلید به وسیله مطبوعات ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.