دعوای افترا به مقامات، نهادها، ارگان ها و هر یک از افراد کشور به وسیله مطبوعات — به زبانِ ساده
این جرم زمانی رخ می‌دهد که مطبوعات یا نشریات، با انتشار مطالب کذب و افتراآمیز، به مقامات، نهادها، ارگان‌ها یا افراد کشور اتهامی را صادر کنند که نتوانند صحت آن را ثابت نمایند. این عمل موجب هتک حرمت و تشویش اذهان عمومی می‌گردد. شکایت مذکور برای احقاق حق و جبران خسارت معنوی و مادی طرح می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (مقامات، نهادها یا اشخاص حقیقی/حقوقی) علیه مدیر مسئول نشریه و نویسنده.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابل گذشت (در خصوص اشخاص و ارگان‌های خصوصی) یا غیرقابل گذشت (حسب تشخیص لطمه به اقتدار ملی/عمومی با نظر دادستان).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای فرهنگ و رسانه و دادگاه صلح یا کیفری صلاحیت‌دار محل وقوع جرم یا انتشار.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نسخه چاپ‌شده یا الکترونیکی نشریه حاوی افترا، مدارک هویتی شاکی، مستندات دال بر کذب بودن افتهای وارده.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان جرایم تعزیری؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی کیفری.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تنظیم شکواییه - ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی - ارجاع به دادسرا - احضار متهم و اخذ دفاعیات - صدور کیفرخواست - ارسال به دادگاه صلح/کیفری - صدور رأی و اجرای آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تشخیصِ مرزِ بین «نقدِ عملکرد» و «افترا» بسیار باریک است. طبق قانون مطبوعات، نقدِ عملکردِ مسئولان جرم نیست، اما انتسابِ جرمِ مشخص (بدون دلیل) به آن‌ها افترا محسوب می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمولِ عنوانِ «مقام» / دیدگاه ۱: فقط مقاماتِ رسمیِ دولتی و حکومتی را شامل می‌شود / دیدگاه ۲: شاملِ تمامیِ کارمندانِ دولت و حتی مدیرانِ نهادهای عمومیِ غیردولتی نیز می‌شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا عبارتِ به‌کاررفته «توهین» است یا «نقدِ تند»، آیا انتسابِ جرمِ صورت‌گرفته مستند به دلیلِ کافی بوده یا صرفاً ادعایِ واهی، آیا مخاطبِ مطلب، مقامِ رسمی بوده یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و کیفر خوانده به اتهام افترا به وسیله مطبوعات و نشر اکاذیب.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا اثبات صحت اتهام رافع مسئولیت است؟
بله، اگر متهم بتواند صحت افترا را در دادگاه اثبات کند، جرم افترا محقق نمی‌شود.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
در خصوص اشخاص، قابل گذشت است.
آیا خسارت قابل مطالبه است؟
بله، ضرر و زیان ناشی از جرم قابل مطالبه است.
مهلت شکایت چقدر است؟
تابع مرور زمان جرایم تعزیری است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اخذ مجوز و فعالیت در حوزه مطبوعات و نشریات در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای افترا به مقامات، نهادها، ارگان ها و هر یک از افراد کشور به وسیله مطبوعات ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.