دعوای سرقت ادبی نسبت دادن عمدی تمام یا بخش قابل توجهی از آثار و نوشته های دیگران به خود یا به غیر ولو به صورت ترجمه به وسیله مطبوعات — به زبانِ ساده
سرقت ادبی در مطبوعات عبارت است از نسبت دادن عمدی تمام یا بخش قابل توجهی از آثار, نوشته‌ها, افکار و تحقیقات دیگران به خود یا به غیر, ولو به صورت ترجمه, بدون ذکر منبع و به واسطه مطبوعات. این جرم زمانی محقق میشود که پدیدآورنده اصلی متضرر شده و فریب مخاطبان مطبوعات هدف اصلی یا تبعی آن باشد. طرح این شکایت برای حمایت از حقوق معنوی و مادی پدیدآورندگان آثار مکتوب انجام میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: پدیدآورنده اثر یا صاحب حقوق معنوی/مادی آن (یا نماینده قانونی ایشان)؛ مشتکی‌عنه: مدیر مسئول نشریه و نویسنده اثر سرقت‌شده.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (بسته به آسیب به نظم عمومی و حقوق مولف) یا قابل گذشت (بسته به جنبه خصوصی جرم).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صلح محل وقوع جرم یا محل انتشار نشریه (به عنوان جرم مطبوعاتی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نسخه اصل یا تصویر اثرِ سرقت‌شده با ذکر تاریخ انتشار مقدم، نسخه منتشر شده در نشریه متخلف، مدارک اثبات مالکیت اثر، شناسنامه نشریه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت مرور زمان جرایم تعزیری درجه هفت یا هشت (طبق قانون مجازات اسلامی)؛ مهلت شکایت مطبوعاتی طبق قانون مطبوعات معمولاً ۳ ماه از تاریخ انتشار است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی کیفری در دادگاه‌های صلح و هزینه ثبت شکایت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت شکوهیه در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع پرونده به دادسرای فرهنگ و رسانه یا دادگاه صلح صالح
- ۳. احضار مدیر مسئول و اخذ دفاعیات
- ۴. ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری (در صورت نیاز)
- ۵. صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست یا رأی مقتضی توسط دادگاه صلح
- ۶. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ «عمد» در سرقتِ ادبی بسیار دشوار است. باید ثابت شود که نویسنده با علم به اینکه اثر متعلق به دیگری است، آن را به نامِ خود منتشر کرده است. قانونِ حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان در اینجا مستندِ اصلی است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمولِ «بخشِ قابل‌توجه» / دیدگاه ۱: هرگونه استفاده بدونِ ذکرِ منبع، سرقتِ ادبی است / دیدگاه ۲: اگر بخشِ استفاده‌شده، «ایده» یا «ساختارِ کلی» باشد و نه «متنِ دقیق»، سرقتِ ادبی محسوب نمی‌شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا اثرِ کپی‌شده دارایِ «اصالت» و «خلاقیت» بوده است، آیا ذکرِ منبع در جایی از متن (حتی ناقص) صورت گرفته است، آیا نیتِ سوءِ استفاده‌گرانه (انتفاعِ مالی یا کسبِ شهرت) احراز میشود.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات کیفری مشتکی‌عنه به اتهام سرقت ادبی و انتشار غیرقانونی اثر اینجانب به واسطه مطبوعات و جبران خسارات وارده.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا ذکر ترجمه بودن اثر را از جرم سرقت ادبی تبرئه می‌کند؟
خیر، قانون صراحتاً انتشار آثار دیگران ولو به صورت ترجمه به نام خود را مشمول این تخلف/جرم دانسته است.
مسئول اصلی در مطبوعات کیست؟
مدیر مسئول نشریه پاسخگوی اصلی مطالب منتشره است، هرچند نویسنده اثر نیز به عنوان معاون یا مباشر قابل تعقیب است.
آیا این دعوا مالی است یا غیرمالی؟
دارای جنبه کیفری است اما مطالبه خسارت مادی آن مالی محسوب میشود.
مرجع صالح دقیق کجاست؟
دادگاه صلح محل انتشار نشریه یا محل وقوع جرم.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اخذ مجوز و فعالیت در حوزه مطبوعات و نشریات در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای سرقت ادبی نسبت دادن عمدی تمام یا بخش قابل توجهی از آثار و نوشته های دیگران به خود یا به غیر ولو به صورت ترجمه به وسیله مطبوعات ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.