دعوای انتشار مطالب علیه اصول قانون اساسی به وسیله مطبوعات — به زبانِ ساده
این جرم زمانی رخ می‌دهد که یک نشریه یا رسانه چاپی مطالبی را منتشر کند که صریحاً یا ضمناً مخالف اصول بنیادین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران باشد. هدف از این جرم، صیانت از نظام سیاسی و حقوقی کشور و جلوگیری از تضعیف ارکان قانون اساسی است. دادستان به نمایندگی از مدعیالعموم یا اشخاص ذی‌نفع میتوانند این موضوع را پیگیری کنند. این جرم از حساسیت بالایی برخوردار است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
مدعیالعموم (دادستان) یا شاکی خصوصی علیه مدیر مسئول نشریه.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صلح / دادگاه کیفری یک (بسته به درجه جرم و صلاحیت‌های محلی) و دادسرای عمومی و انقلاب.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
نسخه چاپ‌شده یا الکترونیک نشریه، مستندات قانونی مغایرت با قانون اساسی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم مهم؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی کیفری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. اعلام جرم توسط دادستان یا شکایت شاکی
- ۲. ارجاع به دادسرا
- ۳. تحقیقات مقدماتی
- ۴. صدور کیفرخواست
- ۵. رسیدگی در دادگاه صالح
- ۶. صدور حکم و تجدیدنظرخواهی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این جرم جنبهٔ امنیتی و سیاسی دارد و معمولاً پرونده‌ها با نظارت دادستان و در دادگاه انقلاب یا دادگاه کیفری یک استان (ویژه مطبوعات) رسیدگی می‌شود؛ نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز به عنوان نظریه مشورتی اخذ می‌گردد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مرز میان نقد اصول قانون اساسی و اقدام علیه آن / دیدگاه ۱: هرگونه نقد بنیادین اصول اساسی جرم است / دیدگاه ۲: نقد علمی و نظری اصول مشمول آزادی بیان است و جرم نیست
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر دادگاه از مفهوم «اصول قانون اساسی»، تشخیص مرز بین آزادی بیان و اقدام علیه نظام، تاثیر عذرخواهی یا اصلاحیه بر تصمیم قاضی
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات کیفری خوانده به اتهام انتشار مطالب علیه اصول قانون اساسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
چه کسی میتواند شکایت کند؟
علاوه بر مدعیالعموم، اشخاص مختلف نیز میتوانند اعلام جرم کنند.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
خیر، به دلیل لطمه به نظم عمومی غیرقابل گذشت است.
مرجع رسیدگی کجاست؟
دادگاههای صالح مطبوعاتی و دادگاه صلح/کیفری.
مجازات چیست؟
توقیف نشریه و مجازاتهای تعزیری طبق قانون.
راهنمای کامل: راهنمای جامع اخذ مجوز و فعالیت در حوزه مطبوعات و نشریات در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای انتشار مطالب علیه اصول قانون اساسی به وسیله مطبوعات ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.