دعوای عدم شرکت عضو هیات منصفه در ۵ جلسه متناوب دادگاه بدون عذر موجه — به زبانِ ساده
این جرم زمانی محقق میشود که عضو هیئت منصفه بدون عذر موجه قانونی، در ۵ جلسه متناوب دادگاه حضور نیابد. هدف از این جرم‌انگاری، جلوگیری از اطاله دادرسی و حفظ نظم در رسیدگی‌های دادگاه‌های مطبوعات و سیاسی است. این رفتار مانع از تشکیل جلسات دادگاه یا اتخاذ تصمیم قانونی میشود. شکایت‌کننده و مشتکی‌عنه: شاکی معمولاً رئیس دادگاه محل رسیدگی است؛ مشتکی‌عنه عضو غایب هیئت منصفه است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: دادستان عمومی و انقلاب / مشکوک‌عنه: عضو هیئت منصفه [نام خوانده]
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (به دلیل اخلال در نظم عمومی دادرسی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم (دادگاه صالح، دادگاه کیفری یک استان است).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
صورت‌جلسات دادگاه مبنی بر غیبت عضو، ابلاغیه‌های ارسال شده برای عضو، گزارش مدیر دفتر دادگاه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان تعقیب مطابق قانون مجازات اسلامی (ماده ۱۰۵).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی در امور کیفری برای شاکی خصوصی وجود ندارد (در صورت شکایت دادستان).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تنظیم گزارش توسط رئیس دادگاه -> ارجاع به دادسرا -> احضار متهم -> صدور کیفرخواست -> رسیدگی در دادگاه کیفری یک -> صدور حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این موضوع مشمول ضمانت اجرای انتظامی و اداری است و منجر به سلب عضویت فرد از هیئت منصفه میشود. طبق قانون مطبوعات، عدم حضور بدون عذر موجه در ۵ جلسه متناوب یا ۱۰ جلسه متناوب، موجب زوال عضویت می‌گردد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص «عذر موجه» (آیا بیماری، سفر کاری یا اضطرار شخصی عذر موجه محسوب میشود یا خیر)، نحوه احراز ابلاغ واقعی به عضو هیئت منصفه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات متهم به اتهام عدم شرکت در ۵ جلسه متناوب دادگاه (موضوع ماده ۴۳ قانون مطبوعات). نمونهٔ شرحِ شکایت: ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب [نام شهر]، بدین‌وسیله اعلام می‌دارد آقای/خانم [نام عضو] که به عنوان عضو هیئت منصفه در پرونده کلاسه [شماره پرونده] انتخاب شده بودند، بدون ارائه عذر موجه قانونی، در ۵ جلسه متناوب دادگاه مورخ [تاریخ‌ها] حضور نیافته‌اند. لذا با توجه به ماده ۴۳ قانون مطبوعات، تقاضای تعقیب کیفری نامبرده مورد استدعاست.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا عذر موجه باید کتبی باشد؟
بله، باید مستند و کتبی به دادگاه ارائه شود.
مجازات این جرم چیست؟
محرومیت از عضویت در هیئت منصفه به مدت دو سال.
آیا این جرم قابل تجدیدنظر است؟
بله، مطابق قواعد عمومی آیین دادرسی کیفری.
اگر عضو هیئت منصفه بیمار باشد چه؟
بیماری با ارائه گواهی پزشکی معتبر، عذر موجه محسوب میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع احکام حقوقی تجارت، پروانه کسب اصناف و مالیات شغلی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای عدم شرکت عضو هیات منصفه در ۵ جلسه متناوب دادگاه بدون عذر موجه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.