دعوای عدم شرکت عضو هیات منصفه در اتخاذ تصمیم — به زبانِ ساده
این جرم زمانی رخ می‌دهد که عضو هیئت منصفه با وجود حضور در جلسات، از شرکت در اتخاذ تصمیم نهایی (رأی‌گیری) خودداری کند. این اقدام باعث بلاتکلیفی پرونده و عدم امکان صدور رأی میشود. این جرم در راستای تضمین مسئولیت‌پذیری اعضای هیئت منصفه وضع شده است. شکایت‌کننده و مشتکی‌عنه: شاکی رئیس دادگاه است؛ مشتکی‌عنه عضو هیئت منصفه است که از رأی‌گیری امتناع کرده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: دادستان عمومی و انقلاب / مشکوک‌عنه: عضو هیئت منصفه [نام خوانده]
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب محل وقوع جرم.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
صورت‌جلسه دادگاه مبنی بر امتناع عضو از رأی‌گیری، امضای صورت‌جلسه توسط سایر اعضا یا رئیس دادگاه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان تعقیب مطابق قانون مجازات اسلامی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
رایگان (در صورت شکایت دادستان).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تنظیم صورت‌جلسه توسط رئیس دادگاه -> ارسال به دادسرا -> تحقیقات مقدماتی -> صدور کیفرخواست -> رسیدگی در دادگاه کیفری یک.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تصمیمات هیئت منصفه باید با اکثریت آرا اتخاذ شود. عدم شرکت در اتخاذ تصمیم، اگر منجر به عدم حد نصاب برای رأی‌گیری شود، می‌تواند موجب نقض روند دادرسی و تجدید جلسه گردد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تأثیر غیبت بر اعتبار رأی / دیدگاه ۱: اگر اکثریت لازم بدون فرد غایب حاصل شود، رأی معتبر است / دیدگاه ۲: حضور تمامی اعضای حاضر در جلسه برای اعتبار رأی نهایی الزامی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر «اتخاذ تصمیم» (آیا صرف حضور در جلسه کافی است یا مشارکت فعال در شور و رأی‌گیری)، نحوه برخورد با عضو ممتنع.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات متهم به اتهام امتناع از شرکت در اتخاذ تصمیم (موضوع ماده ۴۳ قانون مطبوعات). نمونهٔ شرحِ شکایت: ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب [نام شهر]، بدین‌وسیله اعلام می‌دارد آقای/خانم [نام عضو] در جلسه مورخ [تاریخ] دادگاه، با وجود حضور در جلسه، از شرکت در رأی‌گیری و اتخاذ تصمیم نهایی در پرونده کلاسه [شماره پرونده] خودداری نموده‌اند. این اقدام موجب اخلال در روند دادرسی شده است. لذا تقاضای تعقیب کیفری نامبرده مورد استدعاست.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا رأی مخالف دادن جرم است؟
خیر، عضو هیئت منصفه حق دارد رأی مخالف بدهد.
مجازات این جرم چیست؟
محرومیت از عضویت در هیئت منصفه به مدت دو سال.
آیا این جرم در دادگاه صلح رسیدگی میشود؟
خیر، دادگاههای مطبوعات در صلاحیت دادگاه کیفری یک هستند.
اگر عضو هیئت منصفه در لحظه رأی‌گیری جلسه را ترک کند چه؟
این نیز در حکم امتناع از شرکت در اتخاذ تصمیم است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع احکام حقوقی تجارت، پروانه کسب اصناف و مالیات شغلی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای عدم شرکت عضو هیات منصفه در اتخاذ تصمیم ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.