دعوای تهیه صورت وضعیت مسافری و یا بارنامه — به زبانِ ساده
این جرم مربوط به تخلفات حمل‌ونقل جاده‌ای یا ناوگان عمومی است که در آن متصدیان حمل‌ونقل، رانندگان یا اشخاص مسئول از تهیه‌ی صورت‌وضعیت مسافری یا بارنامه رسمی و قانونی خودداری می‌کنند. بارنامه و صورت‌وضعیت اسناد رسمی و دولتی محسوب می‌شوند که صدور آن‌ها برای نظارت بر جابجایی کالا و مسافر الزامی است. عدم صدور آن‌ها نظم عمومی حمل‌ونقل را مختل کرده و جرم است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای یا پلیس راه / مشتکی‌عنه: راننده، مدیر شرکت حمل‌ونقل یا شخص مسئول.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (با توجه به تخلف از نظامات دولتی و ایمنی جاده‌ای).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صلح محل وقوع تخلف.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
صورتجلسات پلیس راه، گزارش اداره راهداری، مدارک خودرو و بار/مسافر.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض به رأی دادگاه صلح طبق آیین دادرسی کیفری (معمولاً ۲۰ روز).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دادرسی کیفری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تنظیم شکواییه، ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، ارجاع به دادگاه صلح، بررسی گزارش پلیس‌راه یا راهداری، اخذ دفاعیات متهم، صدور رأی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این مورد در حوزهٔ حمل‌ونقل و تخلفاتِ مربوط به قانونِ رسیدگی به تخلفاتِ رانندگی یا قوانینِ خاصِ حمل‌ونقلِ جاده‌ای است. عدمِ صدورِ بارنامه یا صورت‌وضعیت، علاوه بر جریمهٔ تعزیراتی، می‌تواند در صورتِ بروزِ حادثه، مسئولیتِ کیفریِ سنگینی برای متصدیِ حمل‌ونقل ایجاد کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: ماهیتِ جرم (آنی یا مستمر) / دیدگاه ۱: جرمِ آنی است و با عدمِ صدور در لحظه محقق میشود / دیدگاه ۲: جرمِ مستمر است و تا زمانِ حملِ بار بدونِ بارنامه ادامه دارد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا عدمِ صدورِ بارنامه ناشی از نقصِ فنیِ سامانه بوده است یا عمدی، آیا راننده در این تخلفِ شرکتِ حمل‌ونقل شریک بوده است، میزانِ سوءنیتِ متصدیِ حمل‌ونقل.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات مشتکی‌عنه به اتهام عدم تهیه صورت‌وضعیت مسافری / بارنامه رسمی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا راننده مقصر است یا شرکت حمل‌ونقل؟
بسته به شرایط، هر دو ممکن است مسئولیت داشته باشند.
آیا این مورد در صلاحیت تعزیرات است یا دادگاه صلح؟
با توجه به تغییرات اخیر قوانین و ایجاد دادگاههای صلح، برخی تخلفات این حوزه در دادگاه صلح رسیدگی میشود.
آیا توقیف وسیله نقلیه امکان‌پذیر است؟
بله، به عنوان دستور موقت یا اقدام تأمینی توسط پلیس راه انجام میشود.
آیا داشتن بارنامه سفید جرم است؟
بله، استفاده یا ارائه بارنامه غیررسمی یا سفید نیز دارای عناوین مجرمانه است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق مسافران در حمل‌ونقل ریلی و هوایی ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تهیه صورت وضعیت مسافری و یا بارنامه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.