دعوای استفاده از صورت وضعیت مسافری و یا بارنامه — به زبانِ ساده
این جرم زمانی تحقق می‌یابد که اشخاص با سوءنیت و به‌قصد تقلب، از صورت‌وضعیت مسافری یا بارنامه جعلی یا متعلق به دیگری برخلاف مقررات حمل‌ونقل استفاده نمایند. این اقدام موجب اخلال در نظام حمل‌ونقل و تضییع حقوق دولتی یا خصوصی می‌گردد. طرح این شکایت برای تعقیب کیفری استفاده‌کننده از سند مجعول یا خلاف واقع در حوزه حمل‌ونقل است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی (شرکت حمل‌ونقل، مسافر متضرر یا سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای) علیه استفاده‌کننده از صورت‌وضعیت یا بارنامه غیرقانونی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت (در صورت داشتن جنبه عمومی و جعل اسناد رسمی/دولتی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صلح محل وقوع جرم یا کشف جرم (پس از تحقیقات اولیه در دادسرا در صورت وجود دادسرا، یا مستقیماً در دادگاه صلح بسته به قوانین موجود).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل یا تصویر مصدق بارنامه یا صورت‌وضعیت مسافری مورد اختلاف، گزارش بازرسان سازمان حمل‌ونقل یا پلیس راه، دلایل و امارات دال بر سوءنیت و استفاده غیرمجاز.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان جرایم تعزیری درجه هفت یا هشت (بر اساس میزان مجازات تعیین‌شده در قانون). مهلت اعتراض به رای دادگاه صلح ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی کیفری بر اساس تعرفه خدمات قضایی در امور کیفری محاسبه می‌شود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تنظیم شکواییه -> ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی -> ارجاع به دادگاه صلح (یا دادسرا) -> اححضار مشتکی‌عنه و اخذ دفاعیات -> بررسی کارشناسی اسناد -> صدور رای (کیفرخواست و حکم).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
احراز سوءنیت خاص و قصد تقلب در استفاده از سند مجعول یا خلاف واقع، ارکان اصلی جرم را تشکیل می‌دهد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تسری عنوان مجرمانه به اسناد الکترونیکی و سامانه‌ای / دیدگاه ۱: نیازمند چاپ و ارائه فیزیکی است / دیدگاه ۲: داده‌های پیام‌رسانی نیز مشمول است
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز ضرر وارده به اشخاص یا دولت، تشخیص عمدی بودن استفاده از صورت‌وضعیت خلاف واقع، تناسب مجازات تکمیلی
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات خوانده به اتهام استفاده غیرمجاز از صورت‌وضعیت مسافری/بارنامه و جبران خسارت.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا این جرم قابل گذشت است؟
خیر، معمولاً دارای جنبه عمومی است و با گذشت شاکی موقوفالتعقیب نمیشود مگر در جرایم قابل گذشت خاص.
مرجع رسیدگی به این جرم کجاست؟
دادگاه صلح محل وقوع جرم.
آیا می‌توان خسارت مالی را همزمان مطالبه کرد؟
بله، با تقدیم دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم پیش از ختم دادرسی.
مدارک اصلی را چه زمانی باید ارائه داد؟
در جلسه رسیدگی یا هنگام تقدیم شکایت به همراه پیوستها.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق مسافران در حمل‌ونقل ریلی و هوایی ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای استفاده از صورت وضعیت مسافری و یا بارنامه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.