دعوای پرداخت حقوق کارگر به میزان کمتر از حداقل مزد تعیین شده — به زبانِ ساده
این شکایت زمانی مطرح میشود که کارفرما برخلاف قانون کار، دستمزدی کمتر از حداقل مزد مصوب شورای عالی کار به کارگر پرداخت کرده باشد. این تخلف جرمی است که قانون‌گذار برای آن ضمانت اجرای کیفری در نظر گرفته است تا از استثمار نیروی کار جلوگیری کند. کارگر می‌تواند برای احقاق حقوق تضییع شده و تعقیب کیفری کارفرما اقدام نماید. این اقدام همزمان می‌تواند مطالبه مابه‌التفاوت دستمزد را نیز به همراه داشته باشد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
شاکی: کارگر / مشتکی‌عنه: کارفرما (حقیقی یا حقوقی)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ غیرقابل گذشت
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
ابتدا هیأت‌های تشخیص و حل اختلاف اداره کار (برای احراز رابطه کاری و مطالبات) و سپس دادسرا و دادگاه کیفری ذی‌صلاح محل وقوع جرم
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار، فیش‌های حقوقی، پرینت حساب بانکی، کارت حضور و غیاب، رای هیأت حل اختلاف اداره کار (در صورت وجود)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان جرم تعزیری درجه هفت یا هشت؛ مهلت اعتراض به رای هیأت‌های کار در مدت مشخص قانونی (معمولاً ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ)
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی کیفری و هزینه‌های دادرسی در دادگاه‌های عمومی و جزایی
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. طرح شکایات در اداره کار جهت احراز تخلف و مطالبه حقوق
- ۲. اخذ رای هیأت‌های تشخیص/حل اختلاف
- ۳. مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ثبت شکواییه کیفری
- ۴. ارجاع به دادسرا و تحقیقات مقدماتی
- ۵. صدور کیفرخواست و ارسال به دادگاه کیفری/دادگاه صلح
- ۶. صدور حکم و اجرای آن
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
آمره بودن مقررات مربوط به حداقل مزد کارگران و بی‌اعتباری توافقات برخلاف آن حتی با رضایت کارگر.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: قابلیت تعقیب کیفری کارفرما در صورت توافق کتبی کارگر بر دریافت کمتر / دیدگاه ۱: جرم محقق است و توافق باطل است / دیدگاه ۲: نیازمند شکایت اولیه و احراز سوءاستفاده عمده است
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوه محاسبه معوقات و تفاوت مزد، تشخیص مسئولیت اشخاص حقوقی یا مدیران شرکت، میزان جزای نقدی با توجه به وضعیت مالی کارفرما
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تعقیب و مجازات کیفری مشتکی‌عنه به اتهام پرداخت حقوق کمتر از حداقل مزد قانونی و مطالبه مابه‌التفاوت
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا توافق کارگر و کارفرما برای دستمزد کمتر از قانون معتبر است؟
خیر، طبق قانون کار هرگونه توافق کمتر از حداقل مزد باطل و بلااثر است.
آیا برای این شکایت حتماً باید به اداره کار رفت؟
بله، احراز رابطه کارگری و میزان دقیق بدهی معمولاً در صلاحیت اداره کار است.
مجازات این جرم چیست؟
عموماً جزای نقدی است.
آیا کارگر اخراج میشود اگر شکایت کند؟
قانون حمایتهایی دارد اما اثبات آن نیازمند طی مراحل قانونی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوق کار و بیمه بیکاری در ایران: از اخراج تا دریافت مقرری ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای پرداخت حقوق کارگر به میزان کمتر از حداقل مزد تعیین شده ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.